Simone, mijn vriendin in Australië en ik, kennen elkaar al sinds we samen verdwaalden op die eerste schooldag in de brugklas. We werden zo close dat het voelde alsof we zussen waren. Vijf jaar lang zaten we iedere dag naast elkaar in de klas en wisten wealles van elkaars eerste liefdes en laatste tranen. We lachten tot we buikpijn hadden en huilden samen om liefdesverdriet en slechte cijfers. Zelfs die vreselijke periode waarin we allebei verliefd waren op dezelfde jongen en ik een tijdje verkering met hem had, kon ons niet uit elkaar halen.
 

Van dromen naar nachtmerries

Na de middelbare school ging ik meteen door met mijn vervolgopleiding, maar Simone wilde eerst op reis. Ze had allerlei baantjes om te sparen voor haar ticket, want ze wilde naar Australië. Een jaar lang werken en reizen aan de andere kant van de wereld, dat leek haar wel wat. Daar op de afgelegen schapenfarm waar ze uiteindelijk terechtkwam leerde ze Gregg kennen.  Hij was knap, charismatisch en had een charmante Australische tongval. Simone viel als een blok voor hem en zo jong als ze was besloot ze om te blijven, want heen en weer reizen was geen optie en ze zag het avontuur wel zitten. Natuurlijk was ik stomverbaasd dat ze zo’n enorme beslissing nam, maar ik was ook zo blij voor haar – echt. Alleen, ik miste haar ook verschrikkelijk.
 

Ik zag het aankomen – of toch niet?

Ik weet zeker dat ze de eerste jaren heel gelukkig was. Ze kreeg drie prachtige dochters en het leven lachte haar toe. Alleen bleek haar Australische droom een valstrik, want Gregg, inmiddels haar echtgenoot, is niet meer zo charmant als in het begin. Hij kleineert haar steeds meer. Eerst met woorden, maar helaas ook met daden. Achteraf zag ik de signalen. Want de mailtjes werden korter en de appjes met blije foto’s van haar gezin werden schaarser. Als ik haar nu op mijn scherm zag tijdens onze wekelijkse videocall stonden haar ogen vaak dof en zag ik altijd de contouren van zijn schouders in het beeld. Hij zat er altijd dus altijd bij en als ik liet merken dat ik dat heus wel in de gaten had, ging hij snel verder weg van de camera zitten zodat ik hem niet meer kon zien. Zo was hij nét buiten beeld, maar nooit echt weg. Ze lachte dan weliswaar naar me, maar het klonk hol, zonder vreugde. Toch wilde ik het niet zien. Want als je het niet ziet, is het er misschien ook niet. Toch?

WhatsApp is geen wapen

Tot ook mijn appjes steeds vaker onbeantwoord bleven. “Slechte wifi,” zei ze als ik lieve gezicht op mijn scherm zag verschijnen bij de videocall op. “Druk met werk.” Maar ik hoorde het in haar stem, die zachter was geworden. Minder vrij. Ze zei steeds vaker dat alles ‘oké’ ging. En ik wist dat het niet waar was. Ik ken haar langer dan vandaag. Maar een mobieltje met appjes of een telefoongesprek is geen wapen tegen een man die denkt dat hij boven de wet staat. Geen scherm vervangt een knuffel of een veilige plek.

Waarom gaat ze niet weg?

Als ik het weleens met andere vriendinnen over Simone had vroegen ze stuk voor stuk: waarom blijft ze? Maar het is niet zo simpel. Ze zit vast in een web van schaamte, angst en financiële afhankelijkheid. Ver van haar familie, zonder netwerk, zonder vangnet. Zonder mij.  Hij controleert alles; haar geld, haar agenda, zelfs haar telefoon. Ze woont nog steeds op de afgelegen boerderij, ver weg van instanties die haar misschien kunnen helpen. Als ze al durft te vluchten, waar moet ze dan naartoe? De dichtstbijzijnde opvang is uren rijden, en zonder auto of geld kom je daar dus gewoon níet.

De rol van een verre vriendin

Wat kun je dan doen als je zelf veilig op de bank zit in Nederland, met een kop thee en een schuldgevoel in je keel? Ik schreef haar zelfs brieven, net als toen we jonger waren, toen er nog geen internet bestond. Mailde haar playlists met liedjes die we vroeger grijs draaiden. Appte dat ze altijd naar huis kon. Dat ik het vliegtuig zou pakken als ze ‘ja’ zei. Maar de ja bleef uit. En toch schreef ik weer. Elke week.

Ik blijf bellen. Blijf schrijven. Blijf hopen

Soms reageert ze. Met korte zinnen. “Mooi liedje.” “Lach ik nog steeds om.” En dan weet ik: ze is er nog. Iets van haar leeft nog. Dus ik blijf haar herinneren aan wie ze was, en wie ze weer kan worden. Een vrouw met lef, met humor, met haar eigen dromen. Niet zijn bezit.

Als vriendinnenliefde je enige wapen is

Mijn vriendin in Australië is mijn heldin. Niet omdat ze vecht, maar omdat ze elke dag opnieuw probeert te overleven. En ik? Ik vecht met haar mee, op afstand. Met woorden, herinneringen en onvoorwaardelijke liefde. Vriendinnenliefde is ook blijven staan als de ander valt. Ook al kun je haar niet opvangen. Ook al kun je haar alleen maar bellen.

Ik droom van haar thuiskomst

Soms fantaseer ik over Simone’s thuiskomst. Over dat ze ineens op Schiphol staat. Zonder koffer, maar met die blik die ik herken van vroeger: vastberaden en een tikje rebels. We zouden samen wijn drinken, huilen en lachen. De stilte verbreken met mooie verhalen over hoe haar leven in Australië had moeten zijn. En ik zou haar herinneren aan wie ze was voordat hij haar brak.

Wat kun je doen als je vriendin in een gewelddadige relatie zit?

·      Blijf contact zoeken – ook al reageert ze niet. Laat weten dat je er bent.
·      Veroordeel haar keuzes niet – liefde en geweld zijn soms verwarrend verbonden.
·      Bied praktische hulp aan – bijvoorbeeld een adres, geld of hulp bij papierwerk.
·      Ken de hulplijnen – zoals het Veilig Thuis (0800-2000) 
·      Blijf geduldig – haar beslissing om te vertrekken is gevaarlijk én dapper