Er zijn van die vrouwen die in stilte de kamer binnenlopen, maar waar je toch direct naar kijkt en blijft kijken. Monique van de Ven is er zo een. Haar aanwezigheid is zacht, maar krachtig. Wat een chrisma heeft die vrouw. Geen poeha, maar gewoon zichzelf. En toch is zij een van de grootste actrices die Nederland ooit gekend heeft. Van haar spraakmakende debuut in Turks Fruit tot haar rustige leven nu, in 2025 – het is een verhaal dat blijft boeien.
Monique werd in 1952 in het Noord-Brabantse dorp Zeeland geboren waar haar opa burgemeester was. Ze groeide op zonder haar vader die ze al op 5-jarige leeftijd verloor. Toen ze in de gaten kreeg dat ze haar moeder op kon vrolijken door een toneelstukje op te voeren besloot ze om actrice te worden. En dat lukte. In 1973 brak ze door met een rol die de geschiedenisboeken in zou gaan.
Turks Fruit: geen debuut voor Monique van de Ven, maar een explosie
Turks Fruit, wie heeft de film niet gezien, zou je haast zeggen? Geregisseerd door Paul Verhoeven, en gebaseerd op het boek van Jan Wolkers. Rauw, intiem, grensverleggend en met ruim 3,3 miljoen bezoekers een van de succesvolste Nederlandse bioscoopfilms aller tijden. Monique was nog maar net in de twintig en een beginnend actrice toen ze als Olga al de rol van haar leven speelde tegenover een al even charismatische Rutger Hauer. De camera hield van haar, en de kijkers ook. Niet alleen door haar uiterlijk, maar vooral door de kwetsbaarheid die ze durfde te tonen. Olga was echt. En dat was precies waar Monique altijd goed in is geweest: de personages die ze speelde kwamen echt tot leven.
Na Turks Fruit volgden Keetje Tippel, Brandende liefde, De Aanslag (die in 1987 zelfs een Oscar won) en Amsterdamned. Vooral die laatste is inmiddels een cultklassieker: Monique als Laura, met een vleugje mysterie, in een duister Amsterdam. Het liet zien dat ze niet alleen dramatische rollen aankon, maar ook spanning en actie. En altijd met die rustige intensiteit. Niet overdreven. Gewoon raak.
Monique van de Ven als duo met Linda de Mol
Wat veel mensen soms vergeten is dat Monique van de Ven ook een belangrijke rol speelde in het begin van Linda de Mols acteercarrière. In de politieserie Spangen (1999–2006) vormde Monique samen met Linda een recherche duo. En eerlijk is eerlijk: Linda was toen nog zoekende. Maar Monique hielp haar door die eerste twijfels heen. Niet op een belerende manier, maar als een soort grote zus. Ze gaf tips voor emotionele scènes en, zo vertelde Linda ooit, zelfs voor het filmisch zoenen. Het tekent Monique: nuchter, grappig, en tegelijk vol vakmanschap. Die serie was trouwens een enorm succes. Niemand had gedacht dat Linda de Mol zou kunnen acteren, maar juist naast Monique zag je haar opbloeien.
Monique van de Ven: van voor de camera naar achter de schermen
Monique is niet alleen actrice. Ze is ook maker, verteller, bedenker. Dat bleek wel in 2012, toen ze samen met haar partner Edwin de Vries de serie Dokter Deen bedacht. Een menselijke dramaserie over een huisarts op Vlieland. Een eiland, de zee, de seizoenen zijn niet toevallig gekozen want het echtpaar bezit al jaren een huis op dit prachtige eiland. De serie liep meerdere seizoenen en werd bejubeld door kijkers en critici. Monique wist precies wat ze wilde vertellen: geen drama om het drama, maar verhalen die raken omdat ze zo herkenbaar zijn. De moeder die twijfelt. De dokter die uitgeput is. De eilandbewoner met verdriet. Juist de kleine dingen die het leven tekenen, maar dan groots gespeeld.
Monique van de Ven: een vrouw met een zacht privéleven
Monique houdt haar privéleven het liefst buiten de schijnwerpers. Ze blijft trouw aan zichzelf en hoeft niet zo nodig niet wekelijks in de roddelbladen te staan en paradeert zelden over rode lopers. Ze al jaren gelukkig met Edwin, die ze op de set van een van haar vele films ontmoette. Hij is haar partner in leven én werk. Ze trouwden in 1991, en kregen twee kinderen kregen: Nino en Sammie. Maar het gezinsgeluk werd bruut verstoord toen de kleine Nino op nog geen tweejarige leeftijd aan de gevolgen van een hersenvliesontsteking verleed. Het verlies dreef het paar gelukkig niet uit elkaar en ze hebben elkaar daarna altijd vast weten te houden. Het verlies van hun kind hebben ze samen met hun vrienden verwerkt en ze houden de gedachte aan Nino in ere door ieder jaar op zijn sterfdag met hen samen te eten. Het is een belangrijk ritueel voor heb allebei.
2025: een eerbetoon en een nieuwe filmrol voor Monique van de Ven
In september van dit jaar staat Monique voor even toch weer in de spotlights. Tijdens het filmfestival Film by the Sea is de première van de nieuwe film Een Vrouw Als Monique, geregisseerd door Claire Pijman. Het is een fictieve, maar sterk op Moniques leven geïnspireerde vertelling. Ze speelt een oudere actrice die in een huisje in Bretagne de balans opmaakt. Er zijn flashbacks, fragmenten uit haar films, en gesprekken met haar jongere zelf. Het is geen klassieke documentaire, maar een poëtische mix van feit en fictie. En Monique – inmiddels 73 – speelt zichzelf. Zonder opsmuk en zonder filters. En opnieuw ontwapenend echt. De titel van deze film uit 1979 is losjes gebaseerd op een film waarin Monique ooit speelde; Een vrouw als Eva. Hierin had ze baanbrekende rol van een jonge moeder van twee kinderen die halsoverkop verliefd werd op een vrouw. Inmiddels kijkt niemand daar meer van op, maar destijds was dat best een bijzonder onderwerp voor een grote bioscoopfilm.
Monique van de Ven; een vrouw om stil van te worden
Monique is geen flamboyante BN’er maar wel iemand die de wereld een beetje mooier wil maken. Daarom is ze al bijna 30 jaar ambassadeur voor UNICEF, stilletjes op de achtergrond. Dat en die buitengewoon lange carrière maakt dat ik haar nog steeds een van de mooiste Nederlandse actrices vindt. Nog altijd prachtig van buiten en misschien nog wel mooier van binnen.
