De corporale knullen op links praten zo hard dat niet luisteren geen optie is. Ze hebben het over kansen. Die moet je gewoon pakken als ze langskomen en geloof hun nou maar: die komen voor iedereen. Zij hebben hun studie ook niet cadeau gekregen. Hard studeren, baantjes ernaast om alles te kunnen bekostigen. Het was hun nadrukkelijke keuze om iets van het leven te maken en dat is precies wat er gaat gebeuren.
Ze doen me denken aan de Cup-a-Soup-commercial met de slogan ‘Succes is een keuze’. Om beroerd van te worden was die. Net als de zogenaamde manager die de leus propageerde. ‘You can make it if you try’ is net zo’n holle frase. Al gezongen door de Rolling Stones begin jaren zestig en tot op de dag van vandaag vaak verkondigd door mensen die het zogenaamd gemaakt hebben, met topbanen. Succesvolle wereldburgers die menen dat ze hun succes zelf verdiend hebben en achterblijvers wijs proberen te maken dat die hun lot aan zichzelf te wijten hebben. Hadden zij ook maar naar de universiteit moeten gaan en hun best moeten doen. Alsof de wereld heel simpel ingedeeld kan worden in winnaars en verliezers.
De vrouw die bij ons schoonmaakt komt uit het Rifgebergte, is laaggeletterd en kansarm – om niet te zeggen kansloos. Zij doet wat ze kan om het hoofd boven water te houden en dat lukt maar met moeite. Voor haar is geluk geen keuze en ook al probeert ze nog zo hard, dan nog gaat ze het niet maken, want dat schip is al lang vertrokken. Wij denken haar met respect te behandelen, maar op de kantoren waar ze via een schoonmaakbedrijf werkt, bekijken de meeste mensen haar niet eens. ‘Alsof ik niemand ben,’ zei ze. Het maakt haar boos.
Veel gewone werkende mensen zonder noemenswaardige opleiding hebben het gevoel dat de culturele elite op hen neerkijkt en geen waarde hecht aan het werk dat ze doen. Economische ongelijkheid heeft geleid tot een gevoel van onrechtvaardigheid. Gebrek aan erkenning en respect doet niemand goed. Gek als je bedenkt dat we tijdens covid opeens heel goed in de smiezen hadden hoe belangrijk vuilnisophalers, supermarktmedewerkers en zorgmedewerkers zijn. We applaudisseerden zelfs voor ze. Maar we vergeten snel en leren langzaam.
Die corporale jongemannen hebben geen idee hoe bevoorrecht ze zijn dat ze mochten studeren. Veel jonge mensen mogen dat niet. Onze werkster mocht als meisje amper naar school. Daar was bij haar thuis geen geld voor. Dus om nou te zeggen dat je de kansen moet pakken en dat die gegarandeerd langskomen…
In Europa strijkt de rijkste tien procent van de bevolking meer dan een derde van al het inkomen op en dat komt neer op meer dan vijftig procent van het totale vermogen. Ook in Nederland bezit de rijkste tien procent de helft van het Nederlandse vermogen. Zou het toevallig ook zo kunnen zijn dat er bij deze groep heel wat meer kansen voorbijkomen dan bij de meeste andere mensen? En dat er zat mensen zijn die het dolgraag zouden willen maken in hun leven maar simpelweg niet aan bod komen?
Bron: Trouw
