Volgende week zondag is het weer zover: je meneer krijgt van jullie pubers ontbijt op bed en een fles aftershave met de geur van dennenbos. En je stuurt zelf een kaartje naar je pa gaat even gezellig bij hem op de koffie. Maar wist je dat Vaderdag ooit helemaal niet als commercieel festijn bedoeld was? Sterker nog: het begon bij een vrouw met een missie. Sonora Smart Dodd, een jonge Amerikaanse vrouw met een alleenstaande vader, vond het begin vorige eeuw hoog tijd voor een dag waarop vaders net zo geëerd werden als moeders.
Een held zonder cape: papa Smart
Sonora’s moeder overleed vlak na de geboorte van haar zesde kind. Haar vader, William Jackson Smart (die naam alleen al), voedde al zijn kinderen zélf op. Moet je je voorstellen, zonder nannies, geen opvang. Gewoon een veteraan van de Amerikaanse Burgeroorlog die zelf de luiers van zijn kinderen verschoonde. En dat in die tijd dat vrouwen in de Verenigde Staten nog niet eens stemrecht hadden. Toen Sonora tijdens een kerkdienst hoorde over Moederdag, dacht ze alleen maar ‘Waarom bestaat er eigenlijk nog geen Vaderdag?’
De eerste Vaderdag ooit? Die was in 1910
Sonora liet het er niet bij zitten. Ze overtuigde predikanten van haar kerk, regelde een dienst en op 19 juni 1910 werd de allereerste Vaderdag gevierd in Spokane, Washington. Haar vaders verjaardag diende als inspiratie en diepe dankbaarheid voor alles wat hij voor zijn gezin gedaan had.
Van preek tot president: een lange weg
Decennialang bleef Sonora lobbyen. Bij kerken, winkeliers én zelfs het Witte Huis. Pas in 1972 — ruim 60 jaar later — werd Vaderdag officieel erkend door president Nixon. Sonora was toen negentig, maar nog springlevend. Zes jaar later overleed ze, als een vrouw die haar stempel had gedrukt op de geschiedenis. Want we hebben het aan haar te danken dat de papa’s een dag in het jaar in het zonnetje worden gezet.
Wat MyHeritage ontdekte over Sonora’s nalatenschap
Niet ArtificiaI Intelligence, maar ouderwets speurwerk door de onderzoekers van MyHeritage bracht haar verhaal nog niet zo lang geleden opnieuw tot leven. Via handgeschreven notulen, vergeelde brieven en zelfs gedichten van Sonora zelf kwam er ook nog een bijzondere link boven tafel. Met Betsy Roddy, haar 63-jarige achterkleindochter. Betsy heeft zelf geen kinderen is daarmee de laatste laatste directe afstammeling van William Jackson Smart, de man waarmee Vaderdag begonnen is. Betsy dacht dat Vaderdag gewoon altijd al bestond. Zij wist lange tijd niets van de impact van haar overgrootmoeder. Little did she know…
Vaderdag in Nederland: van sigaar naar ontbijt op bed
In ons eigen kikkerlandje kwam Vaderdag pas na de Eerste Wereldoorlog op gang. In 1937, om precies te zijn. Sigarenwinkeliers riepen toen ‘Vaderdag – Sigarendag’ in het leven. Daar kun je je nu niets meer bij indenken, maar ik zie de kleutertjes van toen al naast het bed van hun vader staan met een doos bolknaksigaren. Pas in de jaren ’60 kreeg deze dag écht vaste voet aan de grond. Inmiddels zijn er 4,1 miljoen vaders in Nederland en ligt de nadruk vooral op leuke cadeaus — maar misschien is het ook tijd voor een beetje échte erkenning. Net zoals Sonora dat ooit bedoelde.
BRON: My Heritage
