De impact van nationale tragedies zoals MH17
Het overlijden van Prinses Diana leidde destijds wereldwijd tot collectieve rouw en het zien van haar twee kinderen, zo stil en schijnbaar onbewogen, bij haar uitvaart was zo aangrijpend dat het onmogelijk was om er niet van in de war te raken. De eerste kisten die naar huis kwamen met slachtoffers van de MH17-ramp was net zo’n gebeurtenis. Nederland was ondergedompeld in verdriet en het ging in die dagen nergens anders over. Het had immers ook een dierbaar iemand van een van ons kunnen zijn die op die vlucht had gezeten. Tijdens de coronapandemie rouwden we allemaal samen om verloren dierbaren, om gemiste levensmomenten en eenzame zielen. Want stel je voor dat het je eigen moeder was die zo aan haar einde moest komen?
Het verdriet om Martijn, Jeffrey en Emma raakt ons diep
Recent was er de ongeneeslijk zieke Martijn Krabbé die ons allemaal aangreep. Nog recenter Jeffrey en Emma uit Beerta. Bij de eerste amber alert liepen de rillingen ons over de rug en vreesden we het ergste en toen die vrees bewaarheid werd ging er een schokgolf door ons land die niemand onberoerd liet. En nu treft Freek van Suzan eenzelfde lot als Martijn Krabbé. Radiostations draaiden uit medeleven hun nummers grijs na het droevige nieuws, en op sociale media barstte een stortvloed aan reacties los die voor de verandering eens louter aardig waren. Hoe kan het dat nieuws als dit zo massaal medeleven oproept? Dat de sterfelijkheid van iemand die we allemaal kennen- zonder hem écht te kennen overigens – ons allemaal raakt?
Waarom raakt Freek ons zo?
Freek en Suzan deelden hun leven nauwgezet op de socials. Je zag ze kleding passen voor de spiegel, waarbij ze hun ruim 800.000 volgers lieten meebeslissen over de outfit voor het concert van die avond. Ze plaatsten een foto waarop ze samen nog in bed lagen en blij wisten te melden dat alle concertkaartjes uitverkocht waren. En ook al is zo’n relatie eenrichtingsverkeer, dat maakt het gevoel van verbondenheid, intimiteit en vriendschap er niet minder echt om. Het collectieve verdriet om Freek’s ongeneeslijk ziek zijn zegt veel over hoe geliefd hij is en gevoelens van verbondenheid worden doorgaans sterker zodra iemand met overlijden of een dodelijke ziekte wordt geconfronteerd. Het biedt troost om daar samen op te reflecteren. Het geeft ruimte aan rituelen zoals herdenkingen, stille tochten, vlaggen halfstok of bloemen neerleggen. Het verbindt ons en daar hebben we diep in ons hart – en zeker in deze onzekere tijden – behoefte aan.
Hoe dat dan zit met de berichten uit Gaza en Oekraïne, waar diep menselijke ellende aan de orde van de dag is? Die beelden komen heus wel binnen, maar het leed is zo groot dat het bijna abstracte vormen aanneemt en daarnaast is die ellende is toch verder weg. Bij Lady Di was dat anders. We dachten haar allemaal te kennen. Ze was een beetje van ons allemaal. Net zoals Martijn en Freek dat ook zijn.
