Terwijl ik dit stukje zit te tikken is het buiten 34 graden en als ik het goed begrijp is Haarlem vandaag niet de warmste plek van Nederland. Kun je nagaan… Ik snak naar een hele liter vanille-ijs en een koude douche. Hoewel dat toch heel verleidelijk klinkt is het, als ik de wetenschap mag geloven, nu niet bepaald het slimste om te doen. Zeker niet als je oververhit bent door deze tropische temperaturen.  

Schrikreactie van je lichaam

Want zo’n koude douche veroorzaakt een plotselinge temperatuurschok in je lijf. Je bloedvaten vernauwen zich razendsnel, wat je bloeddruk tijdelijk kan verhogen en zelfs duizeligheid of een heel onprettig gevoel kan geven.

Je lichaam gaat juist harder werken om op te warmen

Na een koude douche denkt je lichaam: ‘Het is koud, ik moet mezelf opwarmen.’ Daardoor gaat je lichaam juist energie verbruiken om de kerntemperatuur weer omhoog te krijgen, waardoor je uiteindelijk weer warmer wordt dan voor de douche. Een averechts effect dus.

Geleidelijk afkoelen is veiliger

Als je oververhit bent, bijvoorbeeld na sporten of als je na je werk door de hitte naar huis moest fietsen, is het beter om je lichaam geleidelijk af te koelen. Lauwwarm water of een lauwe douche helpt je lichaamstemperatuur rustiger naar beneden te brengen zonder schokreactie. Daar fris je veel meer van op.

Risico voor je hart

Voor mensen met hart- en vaatproblemen kan de plotselinge kou van het water juist een gevaarlijke reactie uitlokken, zoals hartritmestoornissen of een verhoogd risico op flauwvallen.

Wat kun je dan beter doen als het warm is?

Volgens wetenschappers zijn er betere manieren om je lichaam af te koelen bij extreem hoge temperaturen. Kleine moeite groots effect.

Afkoelen via je handen, voeten of je gezicht

Je lichaam verliest het snelst warmte via goed doorbloede oppervlakken zoals je handen, voeten, polsen en je gezicht. Afkoelen van deze plekken heeft een groot effect op je kerntemperatuur.

Studies tonen aan dat het onderdompelen van je handen of voeten in koel (maar dus niet ijskoud) water meer effect heeft dan bijvoorbeeld alleen op je hoofd water gooien.

Lauwe tot koele douche of bad (geen ijskoud water)

Een lauwe of koele douche laat je lichaam geleidelijk afkoelen zonder schokreactie. Te koud water kan, zoals eerder uitgelegd, het tegenovergestelde effect hebben.

Kleding en Verdamping

Draag lichte, ademende kleding van katoen of linnen. Licht vochtige kleding helpt het lichaam af te koelen door verdamping. En misschien niet zo fris: zweten werkt! Het verdampen van transpiratie onttrekt warmte aan je lichaam.

IJsdoekjes op specifieke plekken

Leg koude, natte doeken of ijszakken met een doekje ertussen op je nek, je oksels, je polsen of zelfs je liezen. Op deze plaatsen zitten grote bloedvaten dicht onder de huid, waardoor het koelen heel snel effect heeft op je hele lichaam.

Drinken van koud water

Koud, maar niet ijskoud, water drinken helpt om je van binnenuit af te koelen. Te ijskoud water kan buikklachten geven of een tijdelijk ‘schok’-effect veroorzaken. De zogenaamde brain-freeze. Dat is een korte maar intense hoofdpijn die je krijgt wanneer je iets heel kouds zoals ijs of een ijskoud drankje drinkt dat je gehemelte (het dak van je mond) raakt. Dat duurt meestal maar enkele seconden tot maximaal 2 minuten, maar ik vind dat wel zo irritant.

Rust en Schaduw

Beweging verhoogt je lichaamstemperatuur. Zoek een koele, schaduwrijke plek, dat werkt vaak beter dan actief bezig blijven, hoe verleidelijk het ook is. En vergeet niet, ook deze hete dagen gaan weer voorbij. Volgende week is het weer maximaal 18 graden. Ik kan haast niet wachten….zucht.