Laatst liep ik bij een vriendin de keuken in. Ze stond met een knot bovenop haar hoofd geknoopt oogjes van snoep in cupcakes te drukken.

Het zag er eerlijk gezegd allemaal weinig ontspannen uit, maar naast haar stond een blij ventje te stuiteren. Hij trakteerde morgen maar mooi guitige cakejes uit in de klas. “Kijk, tante Aad. Ik trakteer Minions.” De cake zag er inderdaad nogal verdacht geel uit en vanuit mijn ooghoek zag ik iets wat voor blauwe broekjes door kon gaan.

In mijn tijd was trakteren toch wel het hoogtepunt van het schooljaar. Eerst de eigen groep een overdosis suiker toedienen en daarna de klassen rond om de meesters en juffen te voorzien van een flink stuk appeltaart. Meester Verolme uit groep zeven wilde altijd het grootste stuk en bij juffrouw Andrina mocht ik zelf iets lekkers uitzoeken. Elke moeder of vader die een wanhopige poging deed iets gezonds aan zo’n traktatie toe te voegen werd verguisd. We wilden chips, chocolade en als het hoogzomer was ijs. Ikzelf was verre van creatief, net als mijn moeder, dus verblijdde ik de klas met knakworsten, zure matten of kleine zakjes met Nibbits (de staafjes, niet de rondjes). Het deed allemaal precies níks in voedingswaarde, maar genoeg in calorieën. Missie geslaagd.

Eerlijk zullen we alles delen?

Bij de terugkeer naar het klaslokaal gebeurt er dit jaar alleen iets opmerkelijks. Op sommige scholen worden traktaties verboden? Ouders in Den-Haag kregen bij de aanvang van het schooljaar een bijzondere mededeling. “We stoppen met het uitdelen van traktaties door leerlingen, veel ouders vinden het lastig om iets gezonds mee te geven. Daardoor ontstaan er grote verschillen, die leiden tot ongemakkelijke situaties. En we willen graag een gelijkwaardige en gezonde omgeving creëren voor alle kinderen”. Dus éérst moeten traktaties gezonder, maar nu dat te ingewikkeld blijkt worden ze maar helemaal afgeschaft?

Gedragsbioloog Patrick van Veen vindt het ongezonde ontwikkeling, zo vertelt hij aan Telegraaf. “Jarig zijn staat voor kinderen voor blijdschap, geluk en extra aandacht. Met trakteren geef je anderen iets leuks en lekkers, zij ontvangen. Je leert daardoor jouw blijheid met hen te delen. En juist in deze tijd van individualisme en op jezelf gericht zijn, is dat heel erg belangrijk.” In mijn hoofd hoor ik ineens weer de eeuwenoude slogan ‘eerlijk zullen we alles delen’. Iets waar ik heus niet altijd om stond te trappelen, maar wél als ik mocht trakteren in de klas.

Overijverig trakteren

Trakteren betekende feest. Het was de verlenging van je verjaardag. De meester of juf zette je pontificaal voor de klas en je werd toegezongen. Het ‘hieperdepiep hoera’ kwam uit de tenen van je klasgenoten, in de hoop dat je aan hun kant van de klas begon met uitdelen. Wat je natuurlijk nooit deed, want je beste vriend zat rechtsachter en kreeg een voorkeursbehandeling. Zo hoorde dat.

We gingen van dertig keer snacken per schooljaar, naar dertig keer een iets gezondere variant. Daar kan ik met nog wel íets bij voorstellen. Ook zijn er scholen die alleen vegan traktaties toestaan. Een tikkeltje overijverig, maar dan wordt er in ieder geval nog wel getrakteerd. Maar omdat het knap lastig is voor de leraren in de klas wordt het nu op sommige scholen gewoon maar helemaal verboden? Wát een bedroevend slechte beslissing.

Jenna Davies is initiatiefnemer van ‘Wie jarig is viert feest’. Zij motiveren scholen om opnieuw te kijken naar trakteren en in plaats daarvan te kiezen voor een feestje in de klas voor het jarige kind. Het idee is dat er verjaardagsactiviteiten worden gedaan, in plaats van de welbekende traktatie. Volgens haar ontstaat er een ware strijd op Instagram tussen de ouders om de meest buitensporige, mooie en overdadige traktatie te regelen voor een kind in kwestie. Hoe sneu is het dat door bewijsdrang van ouders kinderen nu niet meer mogen trakteren?

De kaastaart

Ik moet wel zeggen dat ik vorige week óók een traktatie printscreende op het wereldwijde web. Het was een dienblad gevuld met kleine donutjes. Op elke donut waren twee guitige oogjes geknutseld, maar het allerbeste detail was toch wel de zure mat. Die rolde als een tong zo uit het ronde gezichtje van de donut. Ik vond het geniaal in al zijn eenvoud. Weinig inzet, groot resultaat. Het doet een beetje pijn om te bedenken dat die traktatie waarschijnlijk nooit een klas gevuld met kindjes een overdosis suiker gaat bezorgen.

De laatste keer dat ik trakteerde op de redactie, liet ik een kaastaart aanrukken. Ja, er bestaat in het leven zoiets als een kaastaart. Dat is een enorme camembert, belegd met besjes, druiven, kruiden en her en der een verborgen teentje knoflook voor de smaak. Je stopt het ding even in de oven om er daarna met een stuk brood lekker met z’n allen in rond te walsen. Hemels! (Voor wie dit ook wil proeven, bij Borrelplank Amsterdam moet je zijn.) Niet vegan, niet gezond, maar wat waren de volwassenen gelukkig.