Opgroeien in een gezin van vijf kinderen is op z’n zachtst gezegd spectaculair te noemen. Waarom mijn ouders zichzelf dit aandeden? Ik zou het niet weten. Het komt niet vaak voor, dat mensen na een derde kind denken: ‘leuk, laten we er nog twee bij doen.’ Maar zij dus wel. En gelukkig maar. Mijn zussen en ik zijn onafscheidelijk. We zijn elkaars beste vriendinnen, en tegelijkertijd kunnen we elkaar mateloos irriteren. Vooral vroeger, toen we allemaal nog thuis woonden, was het niet vaak stil in huis. Mijn ouders werkten toen al, en nog steeds, samen aan tv-programma’s. Dat zorgde ervoor dat we óf met zijn allen waren, of mijn ouders waren er allebei niet. En vooral in die laatste situatie ontstond een interessante dynamiek. Je kan het afschuiven op de leeftijden; de oudste is meestal het strengste, de jongste wordt behandeld als de baby van het gezin. Dat zal ik ook zeker niet ontkennen. Maar daarnaast hebben broers en zussen ook op een hele andere manier invloed op elkaar.
Het gaat niet om de machtsverhouding tussen broers en zussen
Ik kan niet ontkennen dat mijn oudere zussen hun macht af en toe best misbruikten. Geen zorgen, het waren geen schrijnende situaties. Maar een goed voorbeeld hiervan is dat er bijvoorbeeld een bak chips op tafel werd gezet door een van de oudsten. Wij, de drie jongsten, mochten iedere keer dat zij het zei één chipje uit de schaal pakken. Zo zaten we dus wel twee uur kwijlend te staren naar een bak chips, omdat mijn zus had besloten dat ze ons ging leren niet inhalig te zijn. Het is een van de vele hilarische herinneringen die ik heb aan mijn jeugd, en als we het nu met elkaar over dit soort dingen hebben krijgen we gegarandeerd de slappe lach. Maar ook op latere leeftijd hebben broers en zussen grote invloed op elkaar. Met name de manier waarop je in het leven staat. Uit onderzoek is gebleken dat deze invloed niets te maken heeft met wie de oudste of de jongste is. Het heeft te maken met de rollen die ze vervullen in het gezin.
Je ouders zijn sowieso wel trots op je, ook als je niets bijzonders doet
De meeste ouders houden zo veel van hun kinderen dat ze al snel onder de indruk zijn van vrijwel alles wat hun kinderen doen. Zelf een eitje bakken is al een fantastische mijlpaal, om maar even een voorbeeld te noemen. Maar hoe goed je ouders het ook bedoelden, een motiverende speech konden de meesten van ons in de puberjaren niet echt van ze verdragen. Natuurlijk, je ouders kennen je het beste, ze kennen je immers het langste, maar toch zijn er grenzen aan de invloed die zij op hun kinderen kunnen uitoefenen. Er is namelijk een groot verschil in hoe kinderen thuis zijn en hoe ze zich buiten gedragen. Dat heeft te maken met alle invloeden van zowel buitenaf als binnenuit, die zijn uitwerking hebben. Een duidelijk voorbeeld hiervan is bijvoorbeeld het feit dat social media nu een belangrijke rol speelt in het dagelijks leven van jongeren. De manier van praten op socials en de kritiek die veel jongeren via dat kanaal te verduren krijgen, is voor ouders niet altijd te begrijpen. Wat dat betreft zullen broers en zussen elkaar dus beter begrijpen, want er is een hele andere cultuur waar rekening mee moet worden gehouden. Deze rol kunnen vrienden ook vervullen, maar met name broers en zussen die in het zelfde huishouden zijn opgegroeid hebben een grote invloed op elkaar, die op een bepaalde manier zelfs groter is dan de invloed van de ouders.
Ze noemen het ook wel het ‘rippling effect’
De ervaringen van de oudere broers of zussen kunnen van invloed zijn op de keuzes die een jongere broer of zus maakt. Dat heeft niet alleen te maken met de regels die ouders hieromtrent opstellen. Wie herkent het niet, het eerste kind moet zich aan allerlei strenge regels houden omdat de ouders nog voorzichtig zijn, de jongste mag in principe alles doen wat ‘ie wil. Oneerlijk? Nee, want de jongste voelt het effect van de regels dus toch op een andere manier doorwerken. En toch zullen de persoonlijkheden van de twee totaal uit elkaar liggen. Uit eigen ervaring kan ik zeggen: mijn zussen en ik zijn allemaal totaal verschillende mensen, die gelukkig genoeg overeenkomsten hebben om dus wel vrijwillig ook elkaars beste vriendinnen te zijn. Door het rippling effect duwen broers en zussen elkaar ook in bepaalde rollen in het gezin. Die rollen zorgen ervoor dat ze met elkaar kunnen samenleven zonder elkaar in de weg te zitten.
Een klein beetje pesten onderling heeft uiteindelijk een super positief effect
Vaak denken mensen bij het woord ‘competitie’ aan iets negatiefs. Maar dat hoeft helemaal niet zo te zijn. Zolang je elkaar niet in de weg zit, hoeft het geen slechte uitwerking op je te hebben. Wanneer je ziet dat je zus ergens heel erg goed in is, geeft dat namelijk ook genoeg reden om te denken: ‘dus misschien kan ik dat ook wel’, en zo raak je gemotiveerd om hetzelfde level te behalen in misschien een heel andere sector. En een broer of zus die zegt ‘dat kan jij echt niet’ kan juist iets losmaken als ‘ik zal jou eens laten zien dat ik dat wel kan!’
Uiteraard zijn er grenzen aan. Echte pesterijen zullen geen positieve uitwerking hebben, het gaat om flauwe plagerijen zoals die gezond zijn in een broer/zus-relatie. Niemand zal ervan opkijken dat dit een duidelijke uitwerking zal hebben op de levensloop van broers en zussen. En dat geldt dus voor zowel de positieve als negatieve ervaringen in de relatie.
Voor mijzelf geldt in ieder geval dat de vriendschap en het supportsysteem wat mijn zussen en ik onderling hebben, in combinatie met onze ouders die wat er ook gebeurt altijd achter ons staan, voor mij een motiverende en veilige omgeving biedt waarin ik het vertrouwen voel dat ik alles kan doen. Als ik het maar echt wil en er hard voor werk. Want dat is de belangrijkste les die ik altijd van mijn ouders heb aangenomen.
Bron: New York Times
