In 1994 werkte ik als stewardess bij Martinair, een luchtvaartmaatschappij die op alle populaire vakantiebestemmingen vloog. De pret begon natuurlijk al aan boord met een gratis flesje wijn en een sigaretje. Halverwege de vlucht naar Alicante of Kreta, stond de cabine altijd blauw van de rook en hadden de meeste passagiers een goedkope slof sigaretten aan boord gekocht. Daar konden ze het wel twee weken mee uithouden op hun vakantieadresje. Dat is nu wel anders. Roken is in het vliegtuig al jaren verboden en even een sigaretje opsteken op het strand of tijdens een kop koffie op een terras wordt in steeds meer Europese landen steeds lastiger. Want waar je vroeger overal een sigaret kon aansteken is het roken tegenwoordig behoorlijk aan banden gelegd. Niet alleen binnen, maar ook buiten, op plekken waar veel mensen bij elkaar komen. En de boetes zijn, zeker in het buitenland, veel pittiger dan je zou denken. Tijd voor een overzichtje: waar mag je nog roken, en waar niet?

België: rookvrije speeltuinen én strandstoelen

Bij onze zuiderburen zijn ze behoorlijk streng. Sinds kort is het in België verboden om te roken op alle plekken in de openbare ruimte waar veel mensen bij elkaar zijn. Denk aan parken, speeltuinen, sportstadions, dierentuinen en stranden. Eigenlijk alles waar gezinnen graag komen. Dat geldt ook voor sportterreinen, pretparken en kinderboerderijen. Terrassen zijn wél toegestaan, maar alleen als ze volledig open zijn aan minstens één kant. Staat er een windscherm? Dan telt dat als ‘binnen’, en is roken verboden. Rond ziekenhuizen, kinderdagverblijven, scholen en bibliotheken mag je binnen een straal van 10 meter ook niet meer roken. En wie dat toch doet, riskeert een boete van tussen de 200 en 8.000 euro. Duur grapje voor een sigaretje in de buurt van een speeltuin.

Italië: alleen als je afstand houdt

Hoewel de Italianen dol zijn op roken doen ze ook een duit in het zakje. Roken mag in Italië al een tijd niet meer in openbare binnenruimtes zoals restaurants, hotels en luchthavens. In Milaan zijn ze nog een stap verder gegaan: daar mag je in het openbaar alleen roken als je minstens tien meter van andere mensen vandaan blijft. Rook je binnen die afstand van een ander, dan loop je het risico op een boete van 40 tot 240 euro. Opvallend is dat dit verbod ook hier alleen geldt voor sigaretten. Gebruik je een vape of e-sigaret? No problemo. Voor nu dan. Want ook in Italië lijkt het erop dat vapen op termijn strenger wordt aangepakt.

Frankrijk: sigaret uit bij de speeltuin

De Fransen zijn heel duidelijk: roken in de buurt van kinderen is echt not done. Sinds 1 juli 2025 is het verboden om te roken op plekken waar ook kinderen komen. Denk aan stranden, parken, bushaltes en zelfs bij de ingang van een bibliotheek. Ook sportcomplexen en scholen zijn rookvrije zones. En wil je binnen roken na bijvoorbeeld een hapje eten? Vergeet het maar. In cafés, restaurants en het openbaar vervoer geldt al jaren een rookverbod.

Steek je er toch een op waar het niet mag? Dan kun je rekenen op een boete van 135 euro. Gek genoeg geldt dit verbod alleen voor tabak. Vapen en elektronische sigaretten mogen (voorlopig) nog wel, net als roken op het terras van je favoriete bistro of café. Bon appétit.

In England variëren de regels per plaats

In Engeland is roken in openbare binnenruimtes zoals hotels, musea en luchthavens verboden volgens de landelijke wetgeving. Dit is onderdeel van het algemene rookverbod. Sommige steden en regio’s hebben eigen regels hebben, zoals Newcastle en Manchester, waar roken zelfs op terrassen verboden is. Dit soort lokale regels verschillen dus per plaats. Binnen in pubs is roken verboden, buiten op terrassen en op straat mag je lekker roken tenzij er lokale regels zijn die dat verbieden.

Zwitserland, Oostenrijk en Duitsland: verschillen per regio

In Oostenrijk is het makkelijk: roken in de horeca is compleet verboden. Ook als het café een aparte rookruimte heeft, is het alsnog niet toegestaan. Bars, restaurants en zelfs après-ski hutten: alles is rookvrij. Daarnaast zijn ook stations, overheidsgebouwen, scholen en ziekenhuizen volledig rook- en vapevrij. In sommige gemeenten mag je ook niet meer roken in parken of speeltuinen.

Duitsland pakt het iets losser aan. Daar verschillen de regels per deelstaat. In veel horecagelegenheden vind je nog rookruimtes of speciaal aangewezen buitenplekken. Maar ook daar zie je langzaam maar zeker dat rookvrije zones terrein winnen. Opvallend is dat de Duitse aanpak veel ruimte laat voor regionale verschillen. In Berlijn wordt je peuk sneller getolereerd dan in München.

In Zwitserland is roken in gesloten ruimtes in principe verboden. Wel mag je er eentje opsteken als je buiten staat of in een afzonderlijke rookruimte.

Spanje: streng beleid in de zon

De Spaanse zon mag dan uitbundig schijnen, voor rokers wordt het land steeds minder gezellig. Op 29 mei 2025 kondigde de Spaanse overheid strengere maatregelen aan tegen roken in de openbare ruimte. De wet moet nog ingaan, maar zodra dat gebeurt, mag je op heelwat plekken niet meer roken: zoals op terrassen, bij bushaltes, op binnenplaatsen van scholenen op universiteitsterreinen en, bij openbare zwembaden en bij buitenlocaties van feesten en evenementen. Tot de nieuwe regels ingaan volgen de verschillende regio’s hun eigen beleid. Op zo’n 500 stranden is roken al verboden. In Mogán, op Gran Canaria, kost een sigaret je zomaar 400 euro. Duur peukje. Of zoals de Spanjaarden zouden zeggen: mejor no fumar.

Nederland: roken mag (nog) op het terras

En hoe zit het eigenlijk bij ons? In Nederland geldt in principe: binnen mag niet, buiten meestal wel. Maar als de eigenaar van een terras zelf een rookverbod heeft ingesteld mag je dus niet roken. Tijdens festivals is roken ook toegestaan, behalve in tenten. En vapen valt inmiddels onder dezelfde regels als roken.

Conclusie: Europa wordt steeds rookvrijer

Wie deze zomer door Europa reist met een pakje sigaretten of een vape in de tas, doet er dus goed aan om even de regels te checken. Want waar je het ene moment nog relaxed zit te roken op een terras in Amsterdam, kan datzelfde gedrag je een paar uur later in Barcelona of Milaan een stevige boete opleveren.

Roken in Europa is dus lang niet meer zo vanzelfsprekend als vroeger. Of dat goed of slecht is, daar kun je over twisten. Maar duidelijk is wél dat frisse lucht steeds vaker de norm is – of je dat nu fijn vindt of niet.

Bron: radar.avrotros.nl