Na het enorme succes van de serie over Máxima, dachten de makers bij Videoland waarschijnlijk ‘dat smaakt naar meer’. En zo zijn ze opnieuw de archieven ingedoken. Lang hoefden ze niet te zoeken want in dezelfde spraakmakende periode rond het huwelijk van Willem-Alexander en Máxima, speelden tot afgrijzen van toenmalige koningin Beatrix nog twee affaire die voor het nodige politieke vuurwerk zorgden. Mabelgate en de affaire rond prinses Margarita en haar grote liefde Edwin de Roy van Zuydewijn.

Wekenlang stonden de kranten bol van de intriges op het paleis, hoe de premier als een koorddanser moest balanceren tussen de wens om te trouwen en wat de Nederlandse grondwet voorschreef. En hoe ongehoord het was dat een prinses zelf de pers opzocht om eens stevig uit de school te klappen over hoe het er werkelijk aantoe ging bij de Oranjes.

Genoeg stof om weer een serie mee te vullen en de naam is al bekend: Mabel & Margarita: Oranjebitter. Maar hoe zat het ook alweer?

Mabelgate: het sprookje dat verstoord werd door een schandaal

Toen in juni 2003 de verloving bekend werd tussen prins Friso en Mabel Wisse Smit, hing er een sprookjeshuwelijk in de lucht. Het Nederlandse volk keek vol verwachting, maar binnen enkele maanden transformeerde het vrolijke positieve gevoel van weer een koninklijk huwelijk in een mediadossier dat bekend zou worden als ‘Mabelgate’.

Hoe media en politiek samensmolten in een nationale rel

De pers onthulde dat Mabel naar verluidt vroeger ‘contact had’ met de beruchte Amsterdamse drugsbaron Klaas Bruinsma. Hoewel zij aanvankelijk verklaarde dat dit contact oppervlakkig was, ze gingen weleens samen zeilen op Bruinsma’s jacht Neeltje Jacoba, bleek later dat er sprake was van meer. Via interviews met insiders kwam boven water dat Mabel meerdere malen aan boord had gelogeerd en dat ze mogelijk zelfs een tijdje de vriendin van Bruinsma was. Misdaadverslaggever Peter R. de Vries spoorde de zelfs Chileense lijfwacht van de topcrimineel op en die zei recht in de camera de onheilspellende woorden: Mabel, ken je me nog, ik jou wel…’.

Waarom prins Friso afstand deed van de troon

De rel was compleet en leidde tot politieke ingrepen van formaat. Premier Jan Peter Balkenende kon niet anders dan aan het parlement melden dat Mabel en Friso onvolledige en deels onjuiste informatie over haar verleden hadden verstrekt. Daarom weigerde de regering een toestemmingswet voor het huwelijk in te dienen. Die was volgens de Nederlandse grondwet nodigom Friso in de lijn van troonopvolging te laten. Hij verloor hierdoor zijn koninklijke status, maar won er wel de liefde van zijn leven door. Want het paar trouwde alsnog in april 2004 in Delft en de bruid straalde van oor tot oor in haar strikkenjurk van Viktor en Rolf.

Mabel na Friso: maatschappelijk werk en herinnering

Na het tragische ski-ongeluk in 2012, waarbij Friso ernstig hersenletsel opliep en uiteindelijkoverleed, bleef Mabel gebroken achter met hun twee dochters. Ze bleef in Londen wonen en zette haar professionele carrière voort. Haar imago veranderde want ze groeide uit tot een symbool van waardigheid. Een nieuwe liefde is er tot op heden nog niet gekomen. Het verdriet bleef haar helaas niet bespaard want in 2023 moest ze ook afscheid nemen van haar jongere zus. Gelukkig heeft zenog altijd een hele warme band met de Oranjes en is ze regelmatig te zien bij koninklijke evenementen die herinneren aan haar Friso.

Ook de affaire rond prinses Margarita en haar Edwin de Roy van Zuidewijn zorgde voor een oranjeruzie met een ellenlange nasleep.

Als een sprookje uit de hand loopt

Je zou haast denken: mooie prinses trouwt met charmante zakenman, en ze leven lang en gelukkig. Maar nee, dit werd allesbehalve een sprookje. Toen prinses Margarita in 2001 haar ja-woord gaf aan Edwin de Roy van Zuydewijn, leek het alsof ze eindelijk buiten het keurslijf van de koninklijke familie kon ademen. Maar wat begon als een droom, eindigde in een explosieve affaire die jarenlang het nieuws en de gemoederen beheerste. Want de familie van Oranje, zo bleek, is niet zo dol op buitenstaanders. En al helemaal niet als die zich kritisch uitlaten over hoe het er achter paleismuren aan toegaat.

Heimelijke opnames en beschuldigingen

Margarita en Edwin stapten samen naar de media en gooiden de ramen van het paleis wagenwijd open. Ze vertelden over afluisterpraktijken, manipulatie en het systematisch tegenwerken van Edwin. Hoogtepunt, of dieptepunt, was de geheime opname van een gesprek tussen Margarita en koningin Beatrix in paleis Huis ten Bosch. Het feit alleen al dat zoiets werd opgenomen, zegt veel over het gebrek aan vertrouwen binnen de koninklijke familie. Margarita voelde zich niet gehoord, niet veilig en vooral niet gesteund. Het land keek ademloos toe terwijl de beschuldigingen zich opstapelden.

Politiek vuurwerk en een koninklijk sorry

Wat de hele zaak extra pijnlijk maakte, was dat de inlichtingendienst BVD een onderzoek naar Edwin startte. Niet omdat hij staatsgevaarlijk zou zijn, maar omdat hij met een prinses getrouwd was. En dat zonder dat hij of Margarita ervan wisten. De politieke bom barstte pas echt toen bleek dat het Kabinet der Koningin achter de schermen had meegeluisterd en informatie had verzameld zonder de goedkeuring van ministers. Uiteindelijk moest premier Balkenende met het schaamrood op de kaken excuses aanbieden. Want ja, zelfs in koninklijke sferen gelden regels. Of zouden dat in elk geval moeten doen.

Van alimentatie tot taakstraf: de nasleep

Het huwelijk van Margarita en Edwin bezweek uiteindelijk onder de media-aandacht. Toen de liefde definitief over was, volgde een slepende echtscheiding met alles erop en eraan: ruzie om alimentatie, procedures over verborgen vermogen en zelfs een rechtszaak over de omgang met dehond. En alsof dat allemaal nog niet genoeg was, werd Edwin in 2013 ook nog eens veroordeeld tot een taakstraf van 100 uur vanwege het indienen van een valse factuur. Wat ooit begon als een sprankelende bruiloft met koninklijke allure, eindigde in een juridische en emotionele uitputtingsslag. De liefde was dus niet sprookjesbestendig en ze leefden niet lang en gelukkig.

Ik ben nu al stiknieuwsgierig waar Videoland mee gaat komen. Genoeg stof om een heleboel afleveringen mee te vullen lijkt me.