Noaberschap, zeg een vorm van burenhulp 2.0, is een eerste kernwaarde voor BBB. Volgens Carla Evers, voorzitter van de BBB-Statenfractie in Overijssel, zijn Twentenaren niet gewoon buren, maar noabers. In het buurtschap waar zij woont, is men er voor elkaar ‘bij rouw en trouw’ en is het nog traditie dat bij een sterfgeval de naaste buurman de aanzegger is in de buurt en dat de noabers de rouwkaarten betalen. In Overijssel kijkt men nog naar elkaar om en dat zou een grote toegevoegde waarde zijn voor het leven aldaar, vergeleken met het leven in de Randstad.
Maar is dat noaberschap wel zo’n kenmerkend fenomeen voor de Twentse cultuur? De provincie liet het onderzoeken en wat blijkt? Nauw burencontact en goede burenhulp zijn niet typisch Overijssel, want in de rest van het land kijken buren ook echt wel naar elkaar om. Misschien niet in de zin dat ze de rouwkaarten betalen – of een vergelijkbare traditie – maar naar elkaar omgekeken en voor elkaar gezorgd wordt er evengoed.
Ook in de stad waar ik woon maken wij als buren een pot om bloemen te kopen voor een buurman die ons ontvallen is. Ook wij doen boodschappen voor elkaar, laten elkaars honden uit, verzorgen elkaars post en de planten bij vakanties en vragen iemand die alleen woont – en misschien wel een beetje eenzaam is – op de koffie. Het verschil met het noaberschap is dat wij er geen nostalgisch sentiment van maken.
Goede bekenden van ons verhuisden een jaar of vier geleden van de Randstad naar een buurtschap in epicentrum-van-het-noaberschap Hof van Twente. Nog voordat ze de verhuisdozen goed en wel hadden uitgepakt, bracht een buurvrouw een schaal zelfgebakken koekjes aan de deur. Hoe leuk was dat? Toen de dozen wel uitgepakt waren, vroegen ze daarom het hele buurtschap voor een borrel en zoals te verwachten kwam het hele buurtschap ook opdagen. Maar daarna werd het oorverdovend stil en tot op de dag van vandaag is het niet gelukt om ook maar in de verste verte te integreren in Hof van Twente. Mensen groeten beleefd en houden voor de rest ook heel beleefd afstand. Voor bepaalde buurtbewoners geldt het aloude noaberschap blijkbaar niet. Die worden buitengesloten omdat ze er toch al nooit bij hoorden.
In bovengenoemd onderzoek wordt de opkomst van ‘romantisch noaberschap in het publieke debat’ gesignaleerd. Dat is een geïdealiseerd en conservatief beeld van het pure en hechte gemeenschapsleven op het Nedersaksische platteland. Hierbij wordt volgens de onderzoekers ‘op chauvinistische wijze noaberschap toegeschreven aan de typische volkscultuur van inwoners van het oosten van het land’. Dit noaberschapsideaal wordt regelmatig ingezet bij toeristische marketing, in politieke toespraken en als politiek instrument om beleid te rechtvaardigen. Zo verwordt noaberschap volgens de onderzoekers tot een duizenddingendoekje.
Bron: Trouw
