Te veel zitten tijdens werk: dit zegt het CBS precies

Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek zitten werknemers op een werkdag gemiddeld 4,5 uur tijdens het werk, 1,1 uur in het woon-werkverkeer (fietsen telt daar niet mee) en 3,3 uur in de vrije tijd. Samen tikt dat dus 8,9 uur aan. Dat is bijna net zo lang als mijn ideale nachtrust. En reken maar mee: dan hou je nog maar 6,1 uur over, waarvan je waarschijnlijk, net als ik, alweer minstens een uur in de keuken staat, om écht iets leuks te doen met je dag.

Dat stilzetten is geen incident, maar een patroon

Het beeld is al jaren hardnekkig. In eerdere jaren lag de totale zittijd rond de 8,8–8,9 uur en die blijft nu alleen maar hoog. Ook het bijbehorende stuk dat het CBS erover geschreven heeft, onderstreept dat vooral het zitten in de vrije tijd op werkdagen de afgelopen jaren is toegenomen.

Thuiswerken en schermuren spelen mee bij dat stilzitten

Dat we massaal thuiswerken (en op een schermen kijken) helpt niet mee. In de beroepsgroepen met veel beeldschermwerk stapelen de zituren zich op, terwijl beroepen waarbij je veel staat en loopt logischerwijs lager scoren. Verschil in beroep, (thuis)werkvorm en schermtijd is dus bepalend voor hoeveel we stilzitten.

Zitten is ongezond (en duur)

Langdurig zitten is dus geen ‘relaxte baan’, maar een gezondheidsrisico. Uit TNO-onderzoek blijkt dat meer dan 8,5 uur zitten per dag duidelijk samenhangt met een ongunstige gezondheidsuitkomst, waaronder een hoger risico op vroegtijdig overlijden en hart- en vaatziekten. Niet gezellig, wel belangrijk om te weten. 

De ‘eer’ dat we zoveel zitten

En dan de pijnlijke ‘eer’: Nederland is, aldus TNO, Europees kampioen zitten. Van de bevolking (15+) zit 26% meer dan 8,5 uur per dag; in de rest van de EU is dat 11%. We zitten dus niet alleen veel, we zijn er ook nog eens kampioen in.

Te veel zitten tijdens werk: zo herken je het in jouw dag

Een reality check: reken je eigen dag maar eens uit. Vergaderingen (allemaal zittend), een treinrit naar kantoor, nog even ‘s avonds op de bank… Het voelt misschien productief, maar je lijf denkt er anders over. Het CBS laat zien dat we dit patroon landelijk delen. Ook nieuwsmedia pikten het op: “we zitten nog steeds te veel”, met bijna 9 uur per werkdag.

8 snelle fixes tegen te veel zitten

30-minuten-regel: elk half uur even opstaan (water halen, rekken, micro-wandeling).
Belwandelen: telefoonmeetings? Oordopjes in, stappen zetten.
Lunch = loop: 10–15 minuten buiten. Ja, ook als het miezert.
Zit–sta-ritme: wissel blokken van 20–45 minuten zitten af met 10–15 minuten staan.
Route omrijden: stap één halte eerder uit of parkeer een straat verder.
Teamritueel: start je dag met een 5-min-stretchoefening – dat kan natuurlijk thuis al.
Agenda-hack: plan 25-min-meetings i.p.v. 30; die 5 minuten zijn je beweegbonus.
Avondswitch: bankserie? Doe tussendoor twee keer 5 minuten huissafari (was, opruim, trap).

Sta samen op, dit kunnen werkgevers nú doen

Maak beweging de norm, niet de uitzondering. Denk aan staand overleggen in plaats van eindeloos lang zittend vergaderen, wandel 1-op-1’s, een ‘beweegkwartiertje’ na de lunch en duidelijke richtlijnen voor het instellen van zit–stabureaus (en vooral: het wisselen tussen zitten en staan). Veranker het in beleid op je werk, laat leidinggevenden het voorbeeld geven en beloon teams die het slim organiseren.

En jij, wat ga je morgen anders doen?

Je hoeft heus geen marathons te lopen (mag wel, sneakers zijn weer helemaal terug). Maar elk half uurtje even uit die stoel is winst. Zet een wekker, wissel je houding, en spreek met collega’s Franska’s middagmoment af: vijf minuten bewegen om 15:00 en je lijf zal je dankbaar zijn.