Wanneer ik mijn ogen dichtdoe kan ik zijn geur nog ruiken. Hoe het rook om hem te knuffelen, zijn gesnuffel in mijn oor. Het leek alsof hij altijd glimlachte, met zijn brede kop en veel te kleine oogjes waardoor de verhoudingen niet klopten. Een tijdje hebben we gedacht dat er toch iets niet helemaal klopte, we dachten dat hij een beetje doof was. Uiteindelijk kwamen we erachter dat die doofheid zich vooral voordeed op het moment dat we over het strand liepen en hem riepen terug te komen. Coen wilde niet naar huis. Hij racete het hele eiland rond, zo ver uit ons zicht dat andere strandgangers aanwijzingen in het zand schreven: ‘zwarte hond, die kant op’ met een grote pijl. Sowieso het thuiskomen bij mijn ouders, en altijd begroet worden door die grote dikke lobbes. Wie verdriet had werd getroost door Coen. Dan duwde hij zijn grote kop onder je arm en aaide je hem tot je weer kon lachen. Maar ondanks dat hij een niet te missen onderdeel van onze familie was, kwam dat onvermijdelijke moment er toch. Coen was zo’n ontzettende lieverd dat zelfs de dierenarts het niet helemaal droog hield.

‘Ach, gelukkig was het maar een huisdier’

Mensen die zelf geen huisdieren hebben, kunnen zich niet voorstellen hoe groot het gemis van een niet-pratend wezentje kan zijn. Het is geen meubelstuk in het huishouden, dieren zijn de trouwste vrienden. Je ziekmelden op je werk met de mededeling dat je even moet bijkomen van dat grote verlies is sociaal totaal niet geaccepteerd. Terwijl ook dit een echt rouwproces is waar je doorheen moet. De tekst ‘ach, gelukkig was het maar een huisdier’ draagt zo veel onbegrip met zich mee. Alsof je niet je volledige routine kwijt bent wanneer je hond er opeens niet meer is. Het is een reflex om ’s ochtends te denken dat je eruit moet met de hond. De realisatie dat dat niet meer zo is. Op een mooie dag denken lekker met hem naar het strand te gaan, zodat hij kan rennen wat hij wil. Maar dat beeld van die gelukkig flapperende oortjes bestaat alleen nog in je herinnering.

Twaalf jaar lang onvoorwaardelijke liefde vergeet je niet zomaar

Qua verantwoordelijkheid doet een huisdier bijna niet onder voor een kind. Het is nogal een commitment: een kat kan wel zo’n twintig jaar oud worden, bij honden varieert dat nogal maar laten we zeggen dat een Labrador gemiddeld twaalf jaar oud wordt. Twaalf jaar dag in dag uit rekening houden met een wezentje dat van jou afhankelijk is. Dat is niet zomaar iets wat uit je systeem gaat als het opeens niet meer nodig is. ‘Even een nieuwe kopen’, zo makkelijk is het niet. Dieren hebben karakter, ze hebben je bijgestaan in een bepaalde periode van je leven, waren je emotionele supportknuffel op momenten dat je het nodig had. Je vergeet het niet, en het is niet uit te leggen aan mensen die dit niet kennen. Inmiddels is Coen al bijna twee jaar geleden overleden. En nóg kan ik voelen hoe zijn kop in mijn handen rustte voor ik hem een dikke kus op zijn snoet gaf. Het geluid van zijn sloffende pootjes door het huis. Het vrolijke gesnuif wanneer hij tegen de wind in over het strand galoppeerde. En trots omkijken als hij een plasticfles had gevonden in het zand. Daarom snap ik de mensen die delen dat hun dier is overleden, hoe verdrietig ze zijn, en dat ze eigenlijk gewoon thuis willen blijven om even goed te huilen.

Tien tips voor iedereen die dit verdriet een plekje wil geven

 
1.     Erken je verdriet
Het verlies van een huisdier is écht verlies. Geef jezelf toestemming om te rouwen, ook als je omgeving het misschien niet altijd begrijpt.
 
2.     Neem de tijd
Rouw kent geen tijdslimiet. Het is normaal als het verdriet lang blijft hangen of in golven terugkomt.
 
3.     Praat erover
Deel je gevoelens met vrienden, familie of lotgenoten. Praten helpt om het verlies te verwerken.
 
4.     Herdenk je huisdier
Maak een fotoboek, schrijf een brief, of creëer een gedenkplekje in huis. Rituelen kunnen troost bieden.
 
5.     Wees lief voor jezelf
Rouwen kost energie. Zorg goed voor jezelf met rust, gezond eten en eventueel afleiding.
 
6.     Betrek kinderen actief
Als er kinderen zijn, geef hen ook ruimte om hun verdriet te uiten. Eerlijke gesprekken en symbolische handelingen helpen.
 
7.     Zoek steun als het nodig is
Voel je je vastlopen in je verdriet? Praat met iemand die dit gemis herkent.
 
8.     Wees voorzichtig met een nieuw huisdier
Het is verleidelijk om snel een nieuw dier te nemen, maar geef jezelf eerst de tijd om het verlies te verwerken.
 
9.     Gebruik creatieve uitingen
Schilder, schrijf, maak muziek – creatieve expressie kan een krachtige uitlaatklep zijn voor verdriet.
 
10.  Weet dat je niet alleen bent
Er zijn veel mensen die dit doormaken. Online fora kunnen herkenning en steun bieden.