Voor een beetje goede kwaliteit koffie van een A-merk betaal je inmiddels de hoofdprijs. Het zwarte goud heeft haast dezelfde waarde als 18-karaats geelgoud. Niet normaal wat er met de koffieprijzen in Nederland aan de hand is. Maar wie wel eens over de grens boodschappen doet, weet: daar betaal je voor je favoriete bakkie ineens een stuk minder. Zo stond ik afgelopen zondag in een Franse hypermaché op weg terug na een weekendje weg en wat bleek? Daar is de prijs van een pak koffie een stuk vrolijker. Hoe kan dat? Waarom is koffie in Nederland duurder dan bij onze zuider- en oosterburen? Ik zocht het voor je uit en eerlijkgezegd is het niet eerlijk.
De Nederlandse supermarkten spelen een slim spelletje
Ik ben, net als een heleboel andere landgenoten, dol op koopjes. ‘1+1 gratis’, ‘25% korting’, ‘Hamsteren!’ – ik smul ervan. Maar die ogenschijnlijk leuke acties hebben ook een keerzijde, dat kan natuurlijk niet anders. Supermarkten in Nederland rekenen standaard hogere prijzen, zodat ze mij met regelmaat kunnen verblijden met aanbiedingen. En ja, dat geldt dus ook voor koffie. Dus zelfs als je denkt dat je een goeie deal scoort, heb je misschien toch meer betaald dan onze buren in België of Duitsland die géén last hebben van dat ‘kortingencircus’.
Koffie en belastingen: een bittere mix
Wat veel mensen niet weten, is dat de belasting op levensmiddelen flink verschilt tussen landen. In Nederland tikken we 21% BTW af op producten als koffie. In Duitsland is dat bijvoorbeeld maar 7%. Dat verschil voel je direct in je portemonnee, zeker als je een stel grootverbruikers bent zoals wij in Huize Smit. Daarbij komt nog dat Nederland geen specifieke koffiebelasting kent, terwijl Duitsland die wél heeft. En toch… is koffie in Duitsland vaak alsnog goedkoper. Hoe dat kan?
Duitsers kopen massaal koffie in Nederland
Het klinkt misschien gek, maar klanten in Duitse supermarkten laten de koffie daar liever links liggen. Dat komt doordat Duitsland een zogeheten ‘Kaffeesteuer’ heeft. Voor een kilootje gemalen koffie betaalt de Duitser ruim €2,19 extra belasting. Voor oploskoffie loopt dat zelfs op tot bijna €5 per kilo. Geen wonder dus dat onze oosterburen graag even de grens oversteken om juist hier bij ons hun koffie in te slaan.
Maar voordat je denkt dat Nederland dus hét koffiewalhalla van Europa is: in België en Frankrijk ligt de situatie weer anders, en vaak gunstiger.
België en Frankrijk: koffie voor minder
In België en Frankrijk kennen ze veel lagere tot zelfs geen aparte koffiebelasting. Daarnaast zijn de Btw-tarieven op levensmiddelen daar vaak veel vriendelijker dan hier. Het gevolg? In die landen kun je vaak voor een zachter prijsje je koffie inslaan. Geen wonder dat Nederlanders die in de buurt van de grens wonen, massaal hun boodschappen doen in België of Frankrijk. En als je het mij vraagt is het ook nog eens leuk om daar de supermarkt in te duiken en wat typisch Franse of Belgische lekkernijen mee te graaien naast je koffievoorraad. Zoute boter, cornichons (van die gemeen zure kleine augurkjes, savon de Marseile enzovoort
Horecakoffie: Nederland is gewoon duur
Niet alleen in de supermarkt schrik je soms van de koffieprijs. Ook op het terras of in je favoriete koffietentje ben je vaak duurder uit dan bij onze buren. Ik trakteerde me laatst op een vrije dag op doodgewone koffie verkeerd en moest 5 euro afrekenen. Dat heeft alles te maken met hogere personeelskosten, dure horecapanden én de Nederlandse voorliefde voor ‘beleving’. Hier krijg je geen snel espressootje aan de toog, maar een cappuccino met hartje van schuim, fairtrade-bonen uit Ethiopië en een Instagram-waardige inrichting erbij. Gezellig? Absoluut. Goedkoop? Niet bepaald. In Duitsland is het trouwens weer precies andersom: een snelle, recht-toe-recht-aan koffie aan de bar voor een habbekrats.
Slim koffie kopen? Zo doe je dat
Wil je toch een beetje voordelig uit zijn met je koffie, zonder steeds de grens over te hoeven? Dan zijn er gelukkig nog wat slimme trucjes. Let op aanbiedingen, maar vergelijk vooral ook de prijs per kilo. Via de Reclamefolder-app kun je heel eenvoudig zien of jouw lievelingsmerk deze week misschien in de reclame is. Kijk ook eens naar huismerken, die zijn soms net zo lekker en stukken goedkoper. Bestel grootverpakkingen online, soms scheelt dat echt euro’s.
Maal je bonen zelf. Voor nog geen 25 piek heb je al een elektrisch koffiemolentje met een krachtig motortje om je dagelijkse bakkie pleur te maken. En natuurlijk: een dagje shoppen over de grens kan ook geen kwaad, zeker als je in het zuiden of oosten van het land woont. Ik reed uiteindelijk met 12 pakken koffie weer de grens over. Had ik zomaar 36verdiend.
OK, het is nu eenmaal zo: koffie ís in Nederland duurder dan in België, Frankrijk en vaak zelfs Duitsland. Dat heeft alles te maken met belastingen, slimme marketingtrucs van supermarkten en de kosten van ons gezellige koffiecultuurtje. En de komende maanden zal de koffieprijs door mislukte oogsten alleen maar stijgen. Maar als echte Nederlander laat ik me natuurlijk niet zomaar uit het veld slaan. Met een beetje speurwerk en een kritische blik op de prijsstickers kan ik toch nog genieten van een heerlijk en betaalbaar bakkie.
