Bijna een jaar geleden verloor Maarten zijn dochter Sterre. Hoewel ze heel graag wilde, lukte leven haar niet. Vorig jaar werd haar de euthanasie “gegund”. Voor Franska schrijft hij over zijn onmetelijke liefde voor zijn dochter, haar leven en haar overlijden.
Maarten van der Starre
‘38.2 °C.’ De assistente toont het schermpje op de elektronische thermometer. Eentje die je op het voorhoofd richt. ‘Tja. Jeetje. Een halve graad te hoog. Voel je je ziek? Dit is wel een probleem, je mag niet’. Sterre reageert als door een wesp gestoken: ‘Mag niet? Sorry. Mag-ik-niet? Hoe dan? Ze zoekt steun bij haar moeder, maar foetert ondertussen fijn door: ‘Ja, ik ben ziek. Ik kom hier voor mijn hersenen, weet je wel. Jezus, hier krijg ik dus echt een TIA van. Krijg de …’ De assistente onderbreekt haar: ‘Ik kan er ook niks aan doen. Heel vervelend, maar zo zijn de regels.’ Liesbeth neemt het voor Sterre op. ‘Het komt vast omdat we laat waren. We hebben gerend. Dan stijgt je lichaamstemperatuur.’ Sterre is er helemaal klaar mee. ‘Nee mam, dat ding is gewoon stuk. Hartstikke stuk. Net als ik. Gewoon kapot. Nou mij niet bellen. Doei, ik ga plassen.’
In de tweede helft van 2024 start Sterre met een reeks ECT-behandelingen. Vaak aangeduid als electroshocktherapie. Via elektroden op Sterres hoofd worden stroomstootjes aan haar hersenen gegeven en ontstaat een gecontroleerde epileptische aanval. De hoop is dat daardoor bepaalde stofjes in Sterres hersenen beter in evenwicht raken. Dat haar hoofd minder ziek wordt. De behandelingen werken verslavend. Niet omdat Sterre er baat bij heeft, het doet weinig tot niets. Nee, het is de narcose. Dat moment dat Sterres hoofd uitgaat. Dat ze rust voelt. Stilte. Ook al is het minder dan een seconde. Want zodra ze dat fijne gevoel krijgt, vertrekt ze meteen naar dromenland. En dromen doet ze. Heel heftig. Op de uitslaapkamer is ze dan ook elke keer zo emotioneel. Intens verdrietig dat ze toch weer wakker is geworden.
De ECT-behandelingen krijgt Sterre in zo’n verschrikkelijk GGZ-gebouw. Zo’n plek waarin iedereen vanzelf depressief wordt. Waarom is dat? Bestaat depressief makende architectuur? Sterre heeft zoveel van die grijze kamers gezien. Met een IKEA-schilderij aan de muur, stoelen in een systeemopstelling en een dode plant in de hoek. Dit GGZ-gebouw is modern. Het heeft een atrium. Zo’n hoge binnenruimte over meerdere verdiepingen met op elke laag een rondgang. Goed idee dacht de architect. Maar in een gebouw waar mensen behandeld worden voor ernstige psychische problematiek is dat ook een manier om in één klap van die problemen af te komen. En dus hangen er stalen netten. Ik verzin dit niet. Grote stalen netten. We hebben er maar om gelachen.
Ergens tussen boos en verdrietig loopt Sterre naar het toilet. Liesbeth blijft achter met de assistente. In de kamer ontstaat een ongemakkelijke stilte. Sterre is lang weg. Liesbeth zet zich schrap. Buiten stormt het, dat gaat straks binnen ook gebeuren. Storm Sterre. Dan stapt ze weer binnen. Geen storm. Verrassend kalm zelfs. ‘Meet nog eens?’ zegt ze. Met tegenzin richt de assistente de thermometer voor de tweede keer die ochtend op Sterres voorhoofd. ‘Hè, hoe kan dat nou? 37.6 °C.’ Sterre glimt. ‘Zie je wel. Niks aan het handje.’ Sterre laat de assistente in grote verwarring achter en loopt direct de aangrenzende kamer in waar de anesthesist en psychiater al zitten te wachten.
Niet veel later ligt Sterre op de behandelstoel. Haar hoofd volgeplakt met elektroden. ‘Hi Sterre, ben je er weer klaar voor?’ vraagt de anesthesist. ‘Yes, kom maar door met die narcose,’ antwoordt Sterre met pretsterretjes in haar ogen. Blij dat ze alsnog afreist naar die ene miniseconde rust in haar hoofd. Liesbeth mag erbij blijven tot ze slaapt. Als Liesbeth zich voorover buigt om een kus te geven, trekt Sterre haar nog iets dichterbij. Gniffelend fluistert ze: ‘Mam, echt zo grappig. Net op de wc. Heb ik mijn voorhoofd een paar minuten onder de koude kraan gehouden. Ik dacht, dat heeft die domme doos met haar thermometer toch niet door.’
