Lotte’s vrolijke jeugd en liefde voor eten

Ik weet nog goed hoe mijn dochter Lotte vroeger was. Ze was altijd vrolijk, spontaan, en lachte om de kleinste grapjes van haar vrienden. Ik genoot daar zo van, vooral omdat ik weet hoe snel kinderen veranderen. Maar de laatste anderhalf jaar lijkt ze bijna onherkenbaar. Alles veranderde sinds ze een nieuwe vriend heeft, en eerlijk gezegd… het drijft me tot wanhoop.

Van avontuurlijke eter naar strikte dieetregels

Lotte was altijd een makkelijke eter, geen probleemkind. Ze lustte alles en vond het ook leuk om nieuwe dingen te proberen. Zo vergeet ik nooit hoe ze op vakantie in Frankrijk zat te genieten van steak tartare. Ze was pas elf maar at met smaak het rauwe vlees dat op haar bord lag. Ook toen ze later met haar vriendinnen een maand in Azië op vakantie was probeerde ze van alles uit. Het avontuur zat ‘m ook in het eten, vond ze. Terwijl haar vriendinnen liever alleen maar naar Macdonalds gingen, probeerde Lotte van alles uit bij de kraampjes langs de straat. Ze at de gekste dingen en vond het prachtig.

Maar nu? Sinds ze samen is met Bastiaan, haar vriend, is alles anders. Plotseling is alles ‘slechts plantaardig’, ‘glutenvrij’, of ‘natuurwijn’. Ik weet nog dat ik haar laatst vroeg of ze zin had in een stukje zelfgebakken appeltaart bij de koffie. Ze keek me aan alsof ik haar iets heel vroeg. “Mam, suiker is gif,” zei ze, en ik keek haar stomverbaasd aan. Mijn eigen dochter, die op zondagmorgen altijd het liefst met een dikke laag Nutella op een wit kadetje wilde ontbijten, vindt nu dat een stukje zelfgebakken appeltaart dodelijk is.

Spanningen aan tafel en in de keuken

Het is niet alleen dat ze geen suiker meer wil. Ze eet bijna niets meer van wat ik in de keuken klaarmaak. Ik ben dol op koken, vooral voor vrienden en familie. Maar nu… ik kan een driegangenmenu voorbereiden, en zij zal het hoogstens van een afstandje bekijken, of haar neus ophalen en zeggen dat ik beter biologische courgette had kunnen gebruiken. Laatst had ik een lasagne gemaakt met verse pasta en gewone kaas, gewoon zoals ik het altijd doe. Lotte probeerde het niet eens. Ze zei: “Mam, dit kan ik niet eten, gluten en zuivel, weet je nog?” Ik voelde me alsof ik had gefaald als moeder. Alsof alles wat ik haar heb geleerd ineens waardeloos is.

Familiebijeenkomsten worden ongemakkelijk

Het wordt erger als we met mijn ouders zijn. Zij zijn dol op een goede barbecue en een glaasje wijn erbij. Voor mij is dat altijd gezellig, voor Lotte blijkbaar inmiddels een trauma. De laatste keer zei ze dat het eten van een dood dier haar walgelijk lijkt en dat er te veel suiker in de sauzen zit. Mijn ouders hielden gelukkig wijselijk hun mond, maar de sfeer was die avond verder om te snijden. Niemand kreeg er nog een hap door de keel. Toen ik even alleen met haar in de keuken was, vroeg ik boos wat haar bezielde om dat te zeggen. “Mam, ik voel me niet op mijn gemak met al dat vlees en geraffineerde suiker,” zei ze. Ik werd alleen maar nog kwader van dat antwoord. Al jaren doen we dit. Het gaat ons niet alleen om het eten, maar ook om het samen zijn met familie. Dat is belangrijk. Maar met dat idiote gedrag jaagt mijn dochter iedereen weg.

Onenigheid over opvoeding en voeding

Het stomme is dat ze niet naar me luistert. Zelfs als ik voor haar iets anders klaarmaak zodat wij toch een stukje vlees kunnen eten kijkt ze me aan alsof ik de slechtste moeder op aarde ben. Laatst had ik een oppasdag met haar jongste neefje, en toen ik hem een crackertje met leverpastei voor zijn neus zetten gilde ze bijna dat ik hem dat niet mocht geven. Ik stond met mijn mond vol tanden. Ik probeerde uit te leggen dat een boterham met leverpastei echt niet schadelijk voor een peuter is, dat ze er zelf ook groot mee is geworden, maar ze wilde het niet horen.

De invloed van Bastiaan

Soms vraag ik me af of het de invloed van haar vriend is of dat ze echt zo veranderd is. Bastiaan is altijd een beetje ‘alternatief’, zoals ze dat zelf noemt. Hij drinkt alleen natuurwijn, kookt veganistisch en doet aan yoga. Misschien probeert Lotte hem een plezier te doen, of misschien vindt ze het zelf geweldig, ik weet het niet. Maar het doet pijn. Het voelt alsof ze afstand van mij neemt. Voor een moeder is dat echt zo’n rotgevoel. Ik wil dat mijn dochter gelukkig is, maar ik wil ook dat ze een deel van haar eigen ik behoudt. Ik mis dat spontane meisje dat zonder schuldgevoel at en een ander niet steeds zo radicaal terecht wijst over wat wel of geen gezonde voeding is.

Kleine momenten laten de afstand voelen

Het ergste vind ik de kleine dingen. Als we samen een filmavond houden, brengt ze haar eigen snacks mee: vegan popcorn, rijstwafels, suikervrije chocola. Ik kan me er wel bij neerleggen dat ze bewuste keuzes maakt, maar het voelt alsof de afstand tussen ons steeds groter wordt. Het is alsof we niet meer dezelfde taal spreken. Ik probeer open te staan, probeer haar keuzes te respecteren, maar het lukt me niet altijd. Soms wil ik gewoon zeggen: “Kom eens terug naar de realiteit, Lotte, en eet een stukje taart met je moeder.” Maar dat doe ik niet, ik slik mijn woorden in, bang om haar te verliezen.

Een moeder die zichzelf niet wil verliezen

Als ze thuis is en ik bijvoorbeeld een quiche heb gemaakt vraagt ze direct of er voor haar iets anders is. Dat maak ik natuurlijk met liefde voor haar. Maar altijd met een nare bijsmaak, die constante herinnering dat ze zo veranderd is. Alsof ik haar niet goed heb opgevoed en haar destijds iets heb aangedaan met mijn keuzes voor vlees, kaas en gluten.
Natuurlijk wil ik dat ze gezonde keuzes maakt en bewust leeft, maar er zit een grens aan hoe ver ik daarin mee kan gaan zonder mezelf te verliezen. Het voelt alsof ik fundamenteel moet veranderen om bij haar in de gratie te blijven en dat wil ik niet. Want ik geniet wel van een karbonade, een slagroomsoes en een stukje nougat bij de thee. Dat maakt van mij toch geen slecht persoon? Maar ik wil mijn dochter ook niet kwijtraken aan een levensstijl die tussen ons in is komen te staan.

Het gemis van hoe het vroeger was

Het ergste is dat ik haar mis zoals ze vroeger was. Ik mis de fijne avonden aan tafel als we met z’n allen genoten van een lekkere maaltijd. Nu belanden we met haar erbij altijd in een discussie over wat wel en niet mag en hoe slecht iets is voor het milieu. Het lijkt alsof we steeds verder uit elkaar drijven, en het enige wat ik kan doen, is hopen dat ze op een dag begrijpt dat een moeder niet alleen een cheerleader voor levenskeuzes moet zijn, maar ook iemand die gewoon zichzelf wil zijn. Ongeacht haar eetvoorkeuren. En eerlijk gezegd wil ik ook gewoon een stukje taart naast mijn dochter kunnen eten, zonder dat er meteen een morele discussie volgt van haar kant.

Hoop op herstel van de band

Als ik dit aan mijn vriendinnen vertel zeggen ze dat het gewoon een fase is. “Ze zoekt haar eigen weg.” Misschien hebben ze gelijk, maar ik mis mijn meisje. En elke keer als ik haar weer kritisch zie kijken naar wat ik op tafel zet, voel ik een steek in mijn hart. Ik weet dat ik geen controle heb over haar keuzes. Lotte is volwassen genoeg om haar eigen pad te volgen, en ik kan alleen hopen dat ze daarbij ook een stukje van haar verleden met ons meeneemt. Dat ze onthoudt dat we samen lachten, dat we samen deelden, dat familie belangrijk is en dat moederliefde niets te maken heeft met wat er op je bord ligt. En ondertussen blijf ik stilletjes hopen dat de kloof tussen ons ooit weer kleiner wordt.