Bij de supermarkt loopt een ouder echtpaar. Hij braaf achter de kar en zij verwoed door de schappen struinend, commando’s uitdelend. “Pak even een rode paprika. Nee! Niet die. Zoek nou even een betere. Weet je wat? Laat ook maar. Dat kan ik ook al niet aan je overlaten.” De man laat het gelaten over zich heen komen. Blijkbaar is hij eraan gewend om door haar te worden gekoeioneerd. Maar het treft mij. Want wat ik hier zie, dat waren mijn ouders voordat mijn vader kwam te overlijden. Hij overleed aan een hartinfarct en ik heb er nooit aan getwijfeld dat mijn moeder dat bij hem teweeg had gebracht. Want mijn moeder liep mijn vader ook altijd af te kammen en uit te poeieren, en net als deze man liet mijn vader het gebeuren.

Wat ik hem zo graag zou willen zeggen

Ik zou tegen deze man willen zeggen dat hij zijn vrouw te verstaan moet geven dat ze zich moet gedragen. Dat hij haar respect en haar liefde verdient. Dat het niet normaal is om zo tegen je man te doen – en al helemaal niet hier in een supermarkt waar iedereen er getuige van is. Ik zou tegen hem willen zeggen dat deze vrouw, dit huwelijk, niet goed voor hem is en dat hij hier ziek van kan worden. Ik zou tegen haar willen zeggen dat mijn moeder mijn vader het graf in heeft gescholden en dat zij zichzelf daardoor levenslang heeft gegeven. Niet alleen mij, omdat ik vanaf mijn zeventiende al geen vader meer heb, maar ook zichzelf, omdat het schuldgevoel levenslang aan haar zal knagen en de eenzaamheid haar langzaam maar zeker zal opvreten. Want wie wil er nou contact met een vrouw die haar man zo behandelde? Zo’n vrouw wordt toch zeker stilletjes gecanceld en aan haar trieste lot overgelaten? En dat is toch ook haar verdiende loon?

Nog één laatste vernedering

“Zijn er nog eieren thuis?” blaft de vrouw tegen haar man nadat ze de kar en haar man meetrekt. De man mompelt iets onverstaanbaars, waarna zij hem toebijt dat ze ook niet verwacht had dat hij dat zou weten omdat hij zoals gewoonlijk weer eens niet heeft lopen opletten.

Dan sta ik opeens voor haar

Als door een onzichtbare hand gestuurd, loop ik naar hen toe.

“U moet zich schamen om uw man zo te behandelen,” zeg ik tegen haar. Haar mond valt letterlijk open, maar ze herpakt zich snel.

“Waar bemoei jij je mee?” Haar stem schiet de hoogte in van verontwaardiging.

“Dit gaat over mijn eigen vader en moeder. Mijn moeder misdroeg zich altijd net zo erg tegen mijn vader als u tegen uw man doet. Ze heeft zich net zo lang misdragen totdat mijn vader van ellende dood neerviel. Echt waar mevrouw, u hebt geen idee hoe afschuwelijk het is wat u doet. En u meneer,” terwijl ik me tot hem wend, denk ik even dat zijn ogen oplichten. “U verdient beter en het is nooit te laat om opnieuw te beginnen. Ik zou willen dat ik dat ooit tegen mijn vader had kunnen zeggen. Wie weet had het geholpen, en dan had ik hem nu nog gehad.”

Een onverwachte opluchting

Ik tril over mijn hele lichaam als ik me omdraai om door te lopen. Wat bezielde me om dit te zeggen? Fluisterde iemand anders me dit in, of was ik dit écht zelf? Als ik in de auto zit en het trillen is opgehouden, haal ik diep adem. Op een onverklaarbare manier voel ik me opgelucht. Alsof ik mijn vader een klein beetje heb gerehabiliteerd.

Waarom kwetsend gedrag in relaties gevaarlijker is dan je denkt

1. Het ondermijnt het zelfvertrouwen blijvend

Langdurig kleineren, commanderen of negeren tast iemands zelfbeeld aan. Slachtoffers gaan geloven dat ze waardeloos zijn of niets goed kunnen doen.

2. Psychisch geweld is vaak onzichtbaar voor de buitenwereld

Omdat er geen blauwe plekken zijn, wordt het snel genegeerd of gebagatelliseerd. Toch is de mentale schade vaak net zo diep – of dieper – dan bij fysiek geweld.

3. Het beïnvloedt kinderen en volgende generaties

Kinderen die opgroeien in een sfeer van respectloosheid kopiëren dit gedrag later in hun eigen relaties, bewust of onbewust.

4. Het kan leiden tot serieuze gezondheidsproblemen

Langdurige stress door vernedering of spanning in een relatie verhoogt het risico op hart- en vaatziekten, burn-out, depressie en angststoornissen.

5. Je raakt geïsoleerd en eenzaam

Wie constant bekritiseerd wordt, durft zich steeds minder uit te spreken. Veel mensen in ongezonde relaties verliezen hun eigen stem en sociale netwerk.