In de zomer heb ik een hobby die ik veel en vaak beoefen: naar het terras gaan. Ik denk er zelfs over om van ‘terrassen’ een werkwoord te maken. Ik terras, jij terrast, wij terrassen. Dat iemand je vraagt wat je aan het doen bent en je dan reageert met ‘ik terras aan het water.’ Het heeft bijna iets weg van ‘ik zetel’. Het klinkt belangrijk, maar in werkelijkheid kan elke idioot het.
Wat ik deze week veelvuldig deed? Met mijn gat op een terras zitten. Dat gaat niet vanzelf, want in tegenstelling tot wat veel mensen denken moet ook ík gewoon werken. Dat betekent dus dat ik mijn wekker op een onchristelijk tijdstip zet en om half zeven mijn laptop openklap. Dat geeft me zo’n tweeënhalf uur voorsprong op de rest van werkend Nederland, tel daar een boterham achter mijn laptop bij op en ik kan met een gerust hart om 14:00 uur mijn derrière op een net te klein bistrostoeltje planten. Het liefst zo één waar de gevlochten zitting zich stevig in mijn bovenbenen drukt als bewijs dat ik lang en (helemaal niet zo) lekker zat. Fles rosé op tafel of Aperol in het glas en ik ben een tevreden mens.
Op een holletje
Waarom ik hier zojuist mijn hele urenadministratie openbaar maakte? Ter verantwoording, want er is weer eens kritiek op ons en daarmee ook op mij. Uit onderzoek blijkt namelijk dat we ‘relaxt werkend Nederland’ zijn en dat mensen daar iets van vinden. Van die sujetten die op vrijdag doen alsof ze thuiswerken en dan op een holletje richting terras en witbier rennen als de lunch aanbreekt. Om nooit meer naar de laptop terug te keren, maar nog wel een portie bruin fruit te bestellen. De terrasjes-samenleving, noemt men dat. Ton den Boon, hoofdredacteur van de Dikke Van Dale bij de Taalstaat legt uit wat het betekent: “Het is kritiek op een houding waarin arbeid onder druk staat, maar de levensstandaard behouden moet blijven.”
Ik word altijd een beetje kwaad van commentaar op een zogenaamde houding. Allereerst: misschien besteed ik daar op het terras wel één van mijn schaarse vrije dagen aan de eerste zonnestralen van het jaar. Ten tweede, wie weet draai ik wel een weekenddienst. Ten derde, waarschijnlijk werk ik gewoon vanuit huis inderdaad. Wat je niet aan iemands zonverbrande neusje op het terras ziet zijn de uren die ’s ochtends, ’s avonds en in het weekend gewerkt worden. Als iemand anders aan de zijlijn een kind het voetbalveld over staat te schreeuwen,een half Pieterpad wegstapt of in de lotushouding ligt bij yoga.
Kantoor op zak
Wist je dat de werkweek van 40 uur ooit uit veiligheid voor de gezondheid van constructiewerkers in het leven werd geroepen? Zo’n 100 jaar geleden, om wat preciezer te zijn. Ik weet niet wanneer jij voor het laatst constructiewerk verrichte achter je laptop thuis, maar ik doe dat toch bar weinig. Het is natuurlijk bijzonder efficiënt dat iedereen om en nabij dezelfde uren werkt, maar sinds de telefoon hebben we het kantoor ook altijd op zak. Die hele werkdag van acht uur is daarmee, durf ik te beweren, een beetje achterhaald. Ik vind eigenlijk zelfs iets van die dichtgetikte werkweek van maandag tot en met vrijdag. Al weet ik dat ik nu tegen schenen en heilige huisjes ga schoppen. Stel dat je op zaterdag uit je verschoning waait met windkracht elf en stortbuien, maar op vrijdag blijkt het plotseling de eerste stralendestranddag van het jaar te zijn? Wie maalt er dan om dat je die dagen wisselt? Ik niet, dat horen je al wel.
Zon en zwemmen
Het is niet dat ik tegen hard werken ben, mocht iemand me daar ineens van beschuldigen. Ik stam uit het tijdperk dat je ’s ochtends om vijf uur begon met bollen pellen, ’s middags naar het strand ging en ’s avonds met een dienblad over het terras rende. Ja, ik ken ook de andere kant van de terrasjes-samenleving. Maar toen vond ik het al heerlijk dat ik om twaalf uur op het fietsje stapte richting de Grevelingendam voor een paar uurtjes zon en zwemmen. Het geeft een bepaalde vrijheid, terwijl je onderaan de streep gewoon je uren maakt en werkt.
De term terrasjes-samenleving raakt natuurlijk een groter maatschappelijk probleem aan. Het gaat om de veranderende houding ten opzichte van werk in een tijd waarin het economisch niet je-van-het gaat. Misschien zit de oplossing niet in iedereen met de zweep van het terras afslaan terug naar de kantoortuin, maar juist een vrijere invulling van de werkweek mogelijk maken. In overleg, met hetzelfde of een beter resultaat onderaan de streep. Ik kijk met een schuin oog even naar het bedrijf AFAS, waar ze tegenwoordig in vier dagen de klus klaren. Of de ondernemer die mensen juist béter zag worden in het werk, door die vrijheid. Wat als de terrasjes-samenleving het antwoord is op de rigide werktijden? Dat lijkt me nou iets om op te proosten. Op een terras. In de zon. Kan je vrijdagmiddag?
