Hoe kan het dat sommige mensen na tegenslag opstaan, uithuilen en weer doorgaan en anderen tot in de lengte der dagen blijven hangen in de ellende die hen is overkomen?

Ben je sunny side up gebakken, geboren met een half vol glas, of kun je jezelf ook veerkracht aanleren? Een vriendin van mij die psycholoog is zegt dat hier zowel spraken is van nature als nurture. Als je ouders een negatieve blik op de wereld hadden en vaak mopperden dat alles tegenzat, zal je niet snel geneigd zijn de dingen kleiner te maken dan ze zijn. Maar een deel is ook karakter, dat al bij geboorte onderdeel van jou is. In die zin is levenslust en de flexibiliteitom er onder alle omstandigheden iets van te maken geen verdienste. Maar toch vinden we de mensen die zelfs na de grootste rampspoed het geluk nog weten te omarmen wel oneindig veel inspirerender.

Bij het tijdschrift waar ik jarenlang hoofdredacteur was, vormde het zogenaamde ‘Levensverhaal’ het kloppende hart, het was een reden om het blad te kopen. Het waren verhalen van mensen die vaak te maken hadden gehad met een ernstige vorm van verlies maar die ondanks alles uitblonken in een vorm van joie de vivre. Verhalen die leidden tot de pay-off van het blad, ‘de glossy die je raakt’. Blijkbaar zijn we als mensen op zoek naar die mix van een lach en een traan, van de verbinding tussen ellende en hoop.

Dezelfde mix vond ik terug in een nieuwe podcast serie, Doorgaan, waarin journalist Carlijn Vis samen met Humberto Tan mensen interviewt die een manier vonden om door te gaan op momenten in hun leven waarop dat onmogelijk leek. Daarnaast laten ze deskundigen aan het woord die dit fenomeen kunnen duiden.

De eerste aflevering maakt meteen een verpletterende indruk. Het is het verhaal van Annette, die in 1992 als jonge vrouw samen met haar geliefde in een vliegtuigje stapt voor een romantische vakantie aan de kust van Vietnam. Voor ze aan boord gaan heeft ze al haar bedenkingen, als succesvolle zakenvrouw vliegt ze de hele wereld over maar dit toestel boezemt haar absoluut geen vertrouwen in. Haar voorgevoel krijgt gelijk. Het vliegtuig stort neer en Annette blijkt later de enige overlevende. Acht dagen ligt ze zwaargewond in de jungle voor ze wordt gevonden. Wat houdt haar die dagen in leven? En wat zorgt ervoor dat ze later, ondanks dit immense trauma, toch een gelukkig mens kan worden? In dezelfde podcast wordt een filosoof aan het woord gelaten om zijn licht te laten schijnen op haar wonderlijke manier van overleven. Hij duidt het beginsel Amor fati, liefde voor het lot. Wie in staat is verzet op te geven en zich te verzoenen met het leven zoals zich dat aandient, zal beter instaat zijn het geluk te vinden.

Uit het verhaal van Annette blijkt dat de vliegramp niet het enige obstakel in haar leven is dat haar geluk soms ingrijpend probeert te frustreren. Je zou kunnen zeggen, sommige mensen blijft niets bespaart. Mijn ouders gebruikten daarvoor de uitdrukking; de duivel schijt altijd op één hoop. Annette zelf ziet het als onderdelen van het pad dat ze nu eenmaal moet bewandelen. Het is een fascinerend en prachtig verhaal van een vrouw voor wie je alleen maar bewondering kunt hebben. Zelfs als haar veerkracht aangeboren zou zijn.