Zou het bijvoeglijk naamwoord ‘onwijs’ een revival hebben gekregen? fluisterde ik mijn vriendin in het oor. We luisterden naar een presentatie van een modeontwerper, een jonge, knappe vent. In de eerste drie zinnen die hij sprak, had hij twee keer ‘onwijs’ gebruikt om aan te geven hoe fijn hij het vond dat de zaal vol zat en hoeveel zin hij had in het evenement.

In de jaren tachtig gebruikte ik het woord zelf te pas en te onpas, vooral in combinatie met ‘gaaf’. Dit tot verbazing en lichte ergernis van mijn vader, een neerlandicus, die me meermaals probeerde uit te leggen dat onwijs hetzelfde als onverstandig betekende. Natuurlijk bedoelde ik niet onverstandig goed, onverstandig lekker of onverstandig gezellig te zeggen. Onwijs was gewoon een heerlijk woord om mijn toch al intense pubermening kracht bij te zetten. Inmiddels had ik het al decennia niet meer op die manier gebruikt, zou niet durven. Maar misschien kon het weer, nu deze knapzak zo vrijuit stond te onwijsen.

De jonge, hippe modem an bleek zo jong nog niet en modischer in stijl dan in woordgebruik. Hij was gewoon 46, vertelde de organisator van het event me later. Dat ge-onwijs was hij blijkbaar nooit kwijtgeraakt.

Hoe ouder ik zelf word, hoe moeilijker ik het vind om mensen op leeftijd te schatten. Deze gast zag er goed uit, maar ik had hem rustig 15 jaar jonger gegeven en dat sloeg natuurlijk nergens op. Hetzelfde overkwam me van de week met het meisje van de bakker op wie ik nogal dol ben. We maken sinds een jaar steeds langere praatjes die ook steeds persoonlijker worden. Toen ik eindelijk eens naar haar naam en leeftijd vroeg, bleek ze helemaal geen meisje te zijn maar een jonge vrouw van 32. Een leeftijd waarop ik zelf al een kind had en het overdreven had gevonden mezelf toen nog een meisje te noemen.

Na een rondvraag in mijn vriendenkring bleken er meer moeite te hebben met het inschatten van leeftijd. Eigenlijk kun je alleen je eigen leeftijdsgenoten makkelijk herkennen. Zelfs bij vrouwen die grootgebruiker zijn van cosmetische chirurgie weet je: ze hebben misschien minder rimpels dan de gemiddelde vijftiger, maar dat maakt hen niet opeens jonger.

Let maar eens op; mensen die echt verbaasd zijn als ze je leeftijd horen, schelen vaak zelf een paar decennia met jou. Het klinkt dan misschien als een compliment, maar in feite is het gewoon hun onvermogen. Ze kennen te weinig mensen van jouw leeftijd, waardoor ze niet weten hoe de meeste vrouwen van dat geboortejaar er tegenwoordig bij lopen.

Een vriendin van mij kijkt altijd naar handen als ze zich afvraagt hoe oud iemand nu is.

Ik weet nu: je kunt ook naar taalgebruik luisteren. Stopwoorden als ‘onwijs’ bijvoorbeeld, zijn in de meeste gevallen een dikke aanwijzing van een jeugd in de jaren tachtig.