Praatgroepen, zelfhulpgroepen en lotgenotengroepen zijn er te kust en te keur. Je kunt het zo gek niet bedenken of je kunt wel ergens aankloppen om je hart te luchten en smart te delen. Dat er ook een lotgenotenclub voor eetverslaafden is, lijkt logisch. Maar van een spirituele lotgenotenclub voor eetverslaafden had ik nog nooit gehoord.
Zoals drankverslaafden hun heil soms zoeken bij de Anonieme Alcoholisten (AA), kunnen eetverslaafden terecht bij Food Addicts Anonymous (FAA). In de VS bestaat die club al zo’n veertig jaar. Nu Nederland het voorbeeld van Amerikanen met overgewicht meer en meer lijkt te volgen, heeft de groep ook bij ons voet aan de grond gekregen. Weliswaar nog wat schoorvoetend, maar toch. Elke dag vinden er meerdere internationale online bijeenkomsten plaats – fysieke bijeenkomsten zijn vooralsnog geen haalbare kaart – waar ook Nederlanders in toenemende mate aan deelnemen.
FAA werkt overigens zonder begeleiding van artsen, voedselexperts of andere professionele begeleiding. Deelnemers, in de praktijk hoofdzakelijk vrouwen, volgen zogenoemde ‘tradities’, onderlinge regels en codes. De kern waar alles om draait, is dat deelnemers ervan overtuigd zijn dat zij als voedselverslaafden alleen kunnen helen door bepaalde voeding uit te sluiten. Want medicatie als Ozempic of een maagverkleining wordt in deze kringen niet als de échte oplossing gezien. Wie zich committeert aan FAA, kiest ervoor om suikers en meel te laten staan. Niet af en toe of meestal, maar helemaal en voor altijd. Inderdaad, net zoals een alcoholist nooit meer alcohol mag drinken, mag een voedselverslaafde nooit meer suiker en meel eten.
Deze aanpak druist in tegen de aanpak van deskundigen op het terrein van voeding en verslaving. Professionele hulpverleners erkennen doorgaans wel dat verslaving aan ongezond eten bestaat, maar hun behandelmethode is gelaagd. De inzet daarbij is dat mensen zich op een gezonde manier tot voedsel gaan verhouden. Zelfreflectie en matigheid staan in die aanpak centraal en zoetigheden en brood eten hoort er soms bij. Volgens professionele hulpverleners is het zaak om de emoties te herkennen die eetbuien aanwakkeren en daar dan mee om te leren gaan. Het uitbannen van suiker en meel wordt juist gezien als een symptoom van een eetstoornis. Daarbij lijkt het een onmogelijke opgave om de rest van je leven nooit meer iets van suiker of meel binnen te krijgen.
Deelnemers van de FAA worden in deze best wel zware opgave gesteund door een ‘hogere macht’ waar ze zich toe verhouden, zo luidt de verklaring. Net als bij de Anonieme Alcoholisten wordt die hogere macht geïnterpreteerd als ‘alles wat groter is dan jezelf’. Terwijl sommige (ex-)verslaafden ervoor kiezen om dit te interpreteren als God of een goddelijke aanwezigheid, kunnen anderen ervoor kiezen om hun hogere macht te vinden in de AA-groep zelf, of in de natuur of het universum. Het kan kortom alles zijn. En zolang je er zelf maar hard genoeg in gelooft, word je er vast en zeker door geholpen om af te kicken van ongezonde suikers en meel.
