Te veel vitamines slikken? Pas op, het kan je gezondheid flink schaden!

Vitamines en supplementen: ze klinken als de perfecte oplossing om je energie een boost te geven en gezond te blijven. Maar nu blijkt dat mensen juist steeds vaker klachten krijgen door een overdosis aan die pilletjes. Vooral vitamine B6, dat in veel supplementen zit, zorgt voor nare bijwerkingen. Iets wat ik ook achteloos slik omdat ik denk dat ik er beter van word. Maar het tegenovergestelde kan gebeuren, en dit is waarom.

Meer klachten door vitamines en supplementen dan ooit

Wist je dat maar liefst 56 procent van de Nederlanders, net als ik, supplementen slikt? Of het nou vitamines, mineralen of kruidenpreparaten zijn, we geloven blijkbaar massaal in de kracht van die pilletjes. Maar… die toename heeft ook een keerzijde. Het Bijwerkingencentrum Lareb kreeg vorig jaar maar liefst 185 meldingen van klachten door supplementen, een flinke stijging van 27% ten opzichte van 2023. En bij het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum werden vorig jaar meer dan 700 meldingen gedaan over vergiftiging of klachten door supplementen. Dat zijn er twee per dag, door mensen die er echt ziek van zijn geworden.

Dat klinkt misschien als een klein probleempje, maar experts zeggen dat dit slechts het topje van de ijsberg is. Omdat supplementen nauwelijks worden gecontroleerd, blijft het vaak onduidelijk welke schade ze precies kunnen aanrichten.

Waarom vitamine B6 gevaarlijk kan zijn

Vitamine B6 is één van de meest gebruikte supplementen, maar ook berucht vanwege de nare bijwerkingen bij overmatig gebruik. Huisarts Karel Bos zegt in het Eindhovens Dagblad dat hij regelmatig patiënten ziet met klachten als tintelingen in handen en voeten – een teken dat de zenuwen beschadigd kunnen raken door een overdosis. Want hoewel de maximale veilige hoeveelheid vitamine B6 officieel op 21 milligram per dag ligt, komen er regelmatig meldingen binnen van mensen die soms wel 50 of 80 milligram slikken. En dat terwijl je met een normaal voedingspatroon al genoeg binnenkrijgt, namelijk rond de 1,6 milligram. Als je te veel vitamine B6 slikt, kan het maanden duren voordat je klachten weer verdwijnen. Dus die snelle energieboost waar je op hoopte kan wel eens flink tegenvallen en dan is het middel erger dan de kwaal

Pas op voor nierproblemen door te veel vitamine C

Vitamine C lijkt onschuldig, omdat je lichaam het overschot zou uitplassen. Maar dat is helaas niet altijd zo simpel. Een patiënt bij huisarts Bos kreeg bijvoorbeeld nierstenen door een enorme hoeveelheid vitamine C in zijn bloed. Dat komt omdat bij extreme doseringen de nieren overbelast kunnen raken.

Dus zelfs bij zo’n simpele vitamine C geldt: overdaad schaadt. Slik niet zomaar wat, maar houd je aan de aanbevolen hoeveelheid en overleg bij twijfel altijd met je huisarts.

Kruidensupplementen: niet zo onschuldig als je denkt

Naast vitamines zijn er ook steeds meer klachten door kruidenpreparaten. Zoals met Ashwagandha, een populair middel dat stress zou verminderen en ontspanning brengt. Nu blijkt dit in sommige gevallen zelfs leverschade te kunnen veroorzaken. Het Bijwerkingencentrum Lareb waarschuwt hier nu voor en roept gebruikers die hier mee te maken krijgen om zich bij hen te melden.

Niet zo onschuldig dus, zo’n kruidentoverpilletje. En dat terwijl kruiden vaak worden gezien als ‘natuurlijk’ en dus veilig. Maar niks is minder waar. In kruiden kunnen zware metalen en pesticiden zitten, en die kunnen je gezondheid ook op de lange termijn flink schaden. Het is soms jaren later dat klachten ontstaan, en dat maakt het moeilijk om de oorzaak te vinden.

Invloed van influencers: supplementen worden massaal gepromoot

Dokter Google heeft altijd gelijk? Echt niet. En kijk helemaal uit met wat je ziet op social media! Influencers promoten supplementen alsof het wondermiddelen zijn. “Je krijgt er zoveel energie van!” “Dit is dé oplossing voor al je klachten!” klinkt het op Instagram en YouTube. Soms is het echt je reinste flauwekul wat ze uitkramen.

Wetenschappers en artsen vinden dit terecht gevaarlijk. Het klopt vaak niet en het kan mensen aanzetten om onnodig en zelfs schadelijk veel supplementen te slikken. Bovendien verdienen influencers vaak (veel) geld aan deze producten, waardoor hun advies niet altijd objectief is.

Waarom strengere regels voor supplementen nodig zijn

Het probleem is ook dat supplementen geen geneesmiddelen zijn en daardoor nauwelijks worden gecontroleerd. Fabrikanten hoeven niet te melden wat er precies in hun producten zit, en dat maakt het lastig om bij klachten te achterhalen waar het misging. Zo kom je er dus niet achter dat er soms ook zware metalen in zitten of dat er pesticiden zijn gebruikt bij de teelt. En dat slik je dus iedere dag in de hoop dat je er beter van wordt!

Hoogleraar Renger Witkamp pleit daarom voor een notificatieplicht: fabrikanten moeten melden welke producten ze op de markt brengen en welke stoffen erin zitten. Dat maakt het makkelijker om risico’s te monitoren en mensen beter te waarschuwen. Gelukkig kijkt het ministerie van Volksgezondheid nu kritisch naar het maximumgehalte van vitamine B6 in supplementen

Wat kun je zelf doen om veilig vitamines te slikken?

1. Kies voor een gezond en gevarieerd voedingspatroon. Eet groenten, fruit, volkorenproducten, noten en vis, dan krijg je meestal genoeg vitamines binnen.
2. Gebruik supplementen alleen als het écht nodig is. Bij een tekort of speciale situatie, bijvoorbeeld bij vitamine D in de winter of tijdens zwangerschap, kan je huisarts je adviseren.
3. Volg de aanbevolen dosering altijd strikt op. Meer is niet beter, het kan juist gevaarlijk zijn.
4. Wees kritisch op supplementen die je via social media ziet. Zoek uit of ze echt bewezen effectief zijn.
5. Raadpleeg bij klachten altijd een arts of kijk op Thuisarts.nl voor betrouwbare informatie. Vooral als je tintelingen, vermoeidheid of andere vreemde symptomen krijgt.

Conclusie:

Supplementen slikken is niet zonder risico. Vitamines en kruidenpreparaten kunnen je gezondheid ondersteunen, maar ze zijn zeker niet onschuldig. Te veel slikken of onnodig gebruiken kan leiden tot klachten die soms maanden aanhouden, of zelfs tot blijvende schade. Laat je niet zomaar verleiden door mooie reclames of mooie praatjes van influencers.